Bạn trẻ Việt Nam: Đừng ngại du lịch

Du lịch là hình ảnh thôi thúc của tự do. Đi du lịch làm cho cuộc đời vui, tâm hồn dịu ra và sạch lại. Du lịch trở thành một phương pháp phát triển cá nhân mạnh mẽ – một cách để vượt qua nỗi sợ hãi và sống hết mình với cuộc sống khi bạn khám phá và giải quyết những trải nghiệm mới trên đường.

Kể từ một năm qua, mỗi tháng tôi đều dành khoảng một tuần để nện gót giày lên những vùng đất mới (và ghi chép lại trong Nhật Ký Mặt Trời). Những điểm tôi đến chưa nhiều lắm, nhưng đó là sự thay đổi thần kỳ về tâm lý của một chàng trai suốt 20 năm chỉ quanh quẩn ở dải đất miền Trung. Càng đi nhiều, tôi càng hạnh phúc, càng ham học hỏi, càng khám phá ra những điều tuyệt vời trong thế giới mình đang sống.

Những năm gần đây, trào lưu du lịch bụi gia tăng lên trong các bạn trẻ. Nhưng cũng còn nhiều bạn chưa bao giờ đi được đến những nơi muốn đến.

Hãy bắt đầu bằng bước thứ nhất: loại bỏ tâm lý ngại du lịch trong tâm hồn bạn.

Tại sao bạn trẻ Việt Nam ít du lịch?

Theo khảo sát năm 2012 của Nielsen, 66% người Việt gửi tiết kiệm số tiền nhàn rỗi sau khi đã trang trải hết các chi phí sinh hoạt thiết yếu, trong khi 1/3 người châu Á dùng số tiền này để đi du lịch. Người Việt Nam thích tiết kiệm hơn đi du lịch.

Thành phố ven biển Hy Lạp

Tại sao như vậy? Lý do thì nhiều: thiếu tiền, thiếu thời gian, không biết ngoại ngữ, sợ nguy hiểm…Nhưng đa số đều là lời biện hộ có gốc rễ từ văn hóa Việt Nam – cái vô thức tập thể truyền từ đời này sang đời khác. Nói đơn giản, nếu cha mẹ và những người xung quanh bạn ít xê dịch, bạn cũng có khả năng thích ngồi nhà rất cao. Tâm lý ngại du lịch đã được hình thành sẵn trong bạn.

Hiểu được nguyên nhân này, bạn có thể cởi bỏ những xiềng xích tâm lý để tìm đến sự tự do trong du lịch.

Bạn ở đâu trong guồng quay phát triển kinh tế?

Nền kinh tế Việt Nam đang phát triển với tốc độ nhanh hơn sự thích ứng. Con người dường như thích ứng chưa kịp với sự phát triển, thay đổi của xã hội. Đời sống nhiều biến động, đáng ngần ngại, phải đề phòng, làm ăn vất vả… Cuộc sống quá nhiều căng thẳng nên không cần đi khám phá mạo hiểm mà chỉ muốn nghỉ dưỡng yên thân. Thành ra một tập quán ngồi café xổm bàn chuyện thế giới, hay tụ họp bên quán nhậu, vun vút nơi quán bar, vũ trường. Cứ ru rú ở nơi cư trú.

Núi Phú Sĩ và hoa anh đào – biểu trưng của nước Nhật

Trong guồng quay phát triển của đất nước, bạn trẻ Việt Nam có vẻ già quá đỗi. Đôi ba cuộc vi vu mới chỉ là giang hồ vặt. Những chuyến công tác chỉ là do yêu cầu của công việc mà phải đi. Thiếu những người thanh niên một mình một cái balo trên vai chủ động đi khắp nơi. Thiếu tinh thần, hoài bão, đam mê khám phá cuộc sống thật mạnh mẽ.

Bạn có tâm lý từ chối khám phá thế giới?

Truyền thống nông nghiệp, nhiều năm chiến tranh, việc kiểm soát cư trú của chính quyền khiến người Việt Nam không hay di chuyển. Một đất nước dịch chuyển hộ khẩu không hề dễ dàng. Mang quốc tịch Việt Nam đi những nước không thuộc khu vực Đông Nam Á phải xin visa. Du lịch nước ngoài luôn là cái gì đắt đỏ, xa xôi và xa xỉ lắm, dù rằng một tour Thái Lan và Campuchia còn “ngon-bổ-rẻ” hơn một chuyến TP. Hồ Chí Minh – Hà Nội. Mà du lịch trong nước cũng không đắt lắm, một tuần du lịch miền Trung có khi chỉ bằng một bữa nhậu tại TP. Hồ Chí Minh. Sự thiếu di chuyển làm cho nhận thức của bạn dễ bọ hạn hẹp và lệ thuộc vào thành kiến.

Sa mạc Sahara

Không đi du lịch là tâm lý từ chối khám phá thế giới. Thiếu tinh thần ham hiểu biết cái thế giới mà ta đang sống, thiếu tinh thần khám phá và thử sức trẻ ở giữa thiên hạ, thiếu khao khát có được những cảm xúc thật mạnh, thật mới mẻ, thật rộng lớn. Phải có những cảm xúc ấy mới có lúc chuyển hóa thành sự thức tỉnh, sự giác ngộ, thành tinh thần liên kết những cá thể trên một diện rộng. Những năm tháng rong ruổi trên xe gắn máy khắp châu Mỹ Latinh của Che Guevara, khắp thế giới của Nguyễn Ái Quốc đã tạo nên những tượng đài tinh thần vĩ đại.

Yếu văn hóa?

Yếu văn hóa cũng tạo một ý thức du lịch kém. Kém cả về khám phá lẫn thưởng thức. Trong trường, các môn khoa học xã hội (địa lý học, sử học, ngôn ngữ học) được giảng dạy sơ sài và ít được quan tâm chung với các môn hệ số 1 khác. Đa số người Việt Nam đều có hiểu biết rất mơ hồ về lịch sử, địa lý, văn hóa trong nước, chưa nói đến nước ngoài. Nhiều người vẫn tự hào rằng độc lập được gìn giữ nhờ dân ta oai hùng chứ không phải lãnh thổ núi non bất lợi cho quân xâm lược.

Yếu văn hóa là sự cản trở lớn về nhận thức. Như nông thôn miền Tây Nam sông nước mênh mông, có quan hệ nam nữ tự do bậc nhất thế giới. Người miền Trung ăn cay xé lưỡi để chống cái rét suốt 6 tháng, cái nghèo đói quen thuộc. Cái khó tính của miền Bắc bắt nguồn từ sự chuẩn mực, không buông tuồng. Khi không hiểu về văn hóa, chúng ta không mở lòng ra thưởng thức sự khác biệt, mà chỉ thích quanh quẩn trong môi trường an toàn quen thuộc.

Ruộng bậc thang ở miền núi Việt Nam

Ba nguyên nhân trên là bức tường tâm lý kiên cố do lịch sử và văn hóa để lại. Không chọc vỡ được bức tường này, bạn sẽ còn dậm chân tại chỗ, hoặc nếu có đi cũng không tận hưởng được hết hành trình. Những khó khăn khác như tiền bạc, thời gian, ngoại ngữ thì ai cũng có. Nhưng một khi đã quyết chí lên đường, khó khăn lường trước chỉ càng gây hào hứng, không hề làm nhụt chí.

Bạn đã nghe tiếng những miền đất mới đang vẫy gọi?

Hãy chiêm nghiệm câu nói sau đây của Saint Augustine: “Thế giới là một cuốn sách, và những ai không đi du lịch chỉ mới đọc trang đầu”.  

Trần Hữu Đại Nhật