Bí ẩn của tình yêu

Tình yêu và hạnh phúc là hình với bóng. Nếu ta biết chăm sóc và bảo vệ sẽ thành hạnh phúc thật sự, nếu không sẽ chỉ là một ảo ảnh. (Paxcan)

Thuở xa xưa, con người đã biết đến tình yêu – một thứ tình cảm lạ lùng, nhiều khi phi lý, khó có thể giải thích được. Thế nhưng trong đời, có lẽ ai cũng đã có lần trải qua chuyện tình yêu. Ngay từ thời cổ, con người đã cố gắng lý giải thứ tình cảm khác lạ này. Và đến nay, con người vẫn loay hoay giải mã bí ẩn của tình yêu.

Ở phương Tây, người ta cho rằng, hai con người ở hai chân trời góc biển bỗng gắn kết với nhau là bởi họ đã trúng phải mũi tên tinh nghịch của thần Eros. Eros là con của nữ thần sắc đẹp Aphrôđitơ. Sở dĩ Eros là con của nữ thần sắc đẹp, có lẽ vì tình yêu thường bắt đầu từ sự say mê vẻ đẹp bên ngoài. Eros cũng là con của Apôlô – thần bắn tên xa muôn dặm.  Eros được cha cho một cây cung bạc và một ống tên vàng. Với đôi cánh rực rỡ, vị thần bé nhỏ này bay đi khắp nơi, dùng tên của mình bắn vào tim các chàng trai và các cô gái. Do Eros là một thiện xạ nên thần đã định bắn mũi tên vào tim ai, người ấy chắc chắn sẽ không tránh được, bắt đầu thổn thức nhớ mong, nói nói cười cười, mắt rực sáng khi gặp người cũng bị trúng tên như mình rồi cứ thế… yêu nhau, bất kể người mình yêu là người như thế nào. Các mũi tên vô hình bay dọc ngang khắp trời đất khiến chẳng ai có thể tránh được. Trái tim bắt đầu lên tiếng khiến người ta như bị thôi miên, nhiều khi không kiểm soát được suy nghĩ và hành động của mình nữa. Có lúc, trái tim như xát muối, nhức nhối, lạnh buốt, xót xa. Thậm chí, có khi tai hại hơn, những mũi tên đó khiến người ta sống cũng như chết hoặc khốn khổ hơn, dám từ bỏ cả cuộc sống đáng quý tươi đẹp này.

Ở phương Đông cũng tồn tại quan niệm, tình yêu nam nữ xuất hiện do Nguyệt Lão xe duyên bằng sợi tơ hồng. Trong văn hóa Trung Quốc, hình ảnh Nguyệt Lão xe duyên cho các đôi trai gái là quan niệm phổ biến trong dân gian và trở thành điển tích chỉ các cuộc hôn nhân được định trước mà không ai có thể tránh khỏi. Quan niệm này cũng phổ biến trong văn học dân gian và văn học bác học ở nước ta:

Tay Nguyệt Lão chẳng xe thì chớ
Xe thế này có dở dang không.

Dù khác biệt về văn hóa dẫn tới cách thức diễn đạt tình yêu khác nhau ở phương Đông và phương Tây nhưng bản chất tình yêu chỉ là một. Tình yêu là hạnh phúc không dễ nắm bắt, phần nhiều mang tính ngẫu nhiên. Điều này được thể hiện qua hình tượng vị thần xe duyên Nguyệt Lão với sợi chỉ đỏ vô tình, buộc chân các đôi nam nữ. Hay thần tình yêu Eros bị bịt mắt với cây cung và các mũi tên đan ngang dọc trong không gian khiến những con người trần thế, kẻ thì đau khổ, người thì hạnh phúc mang đến dửng dưng. Có thể nói, tình yêu đến với mỗi người theo một cách riêng. Nó là thứ hạnh phúc không thể sẻ chia công bằng, do đó mới có người  “thản nhiên” hưởng hạnh phúc còn có người suốt đời tìm kiếm nhưng tình yêu vẫn ở đâu đó rất xa, càng tìm càng vô vọng.

Dẫu tình yêu là một bí mật khó lý giải bởi có người sống ở lầu son gác tía, muốn gì được nấy song vẫn không hạnh phúc trong tình yêu. Bởi vốn dĩ tình yêu có quy luật riêng của nó; nó chấp nhận người này chứ không phải người kia, nó chối bỏ hay thừa nhận một ai đó nhiều khi không theo quy luật thông thường, thậm chí nó có thể đột ngột ra đi khiến người ta vô cùng khốn khổ. Song, dù trong hoàn cảnh nào, con người vẫn cứ khao khát đón nhận tình yêu:

Trên trái đất đường đi không kể xiết
Đường dài lâu, gian khổ cũng rất nhiều.
Nhưng ai cũng hiểu, khó và dài hơn hết
Là con đường ta vẫn gọi tình yêu.
*
Có thể nói tình yêu là trường học
Nơi không phải ai muốn học, cứ vào
Nơi thầy giáo là nụ cười, tiếng khóc
Bắt học trò làm việc khắt khe sao
Dù đã học nhiều sách hay và hiểm
Học càng lâu, càng thấy rõ một điều
Khó có thể thành công nhờ kinh nghiệm
Của những người thất bại với tình yêu…
(Raxun Gamzatop)

Tình yêu là thế nên ngay cả khi đã có được hạnh phúc, ta vẫn phải cố công giữ gìn. Vì thế, nuôi dưỡng lửa tình yêu để người ta yêu động lòng như thuở ban đầu là cách tốt nhất nhằm chế ngự tính thất thường muôn thuở của tình yêu.