VĂN HÓA

Diviners Fest: 'Những bài thơ tiếp giáp giữa Ngôn từ và Vũ trụ' của Nguyễn Hữu Hồng Minh

DDVN • 16-11-2020 • Lượt xem: 2898
Diviners Fest: 'Những bài thơ tiếp giáp giữa Ngôn từ và Vũ trụ' của Nguyễn Hữu Hồng Minh

Lễ hội 'Diviners Fest - Nghệ sĩ & Tỉnh thức' vào hai ngày 20 và 21/11/2020 sắp tới tổ chức ở Long An. Nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh là khách mời danh dự và anh sẽ một buổi nói chuyện, chơi nhạc và đọc thơ chia sẻ về chủ đề "Thơ, lắng đọng thân tâm - Sự tiếp giáp giữa Ngôn từ và Vũ trụ". DDVN giới thiệu 10 bài thơ của anh sẽ đọc trong Lễ hội 'Nghệ sĩ và Tỉnh thức' này. 

Tin và bài liên quan:

‘Mặt trời soi vết thương yêu’ - đêm nhạc mới Nguyễn Hữu Hồng Minh

Đọc 'Vỉa từ': Thi ca, Kịch nghệ và sự Chuyển hóa Bản thân

Nghệ thuật như cánh hoa rực rỡ giữa vực thẳm và đỉnh cao 

Nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh cho DDVN biết: "Theo ban tổ chức, tôi được mời cùng diễn viên điện ảnh Johnny Trí Nguyễn, diễn viên Huy Khánh... và một số nghệ sĩ khác trong buổi giao lưu. Đó là niềm vui hiếm hoi cho người nghệ sĩ Sáng tạo vốn độc hành và cô đơn..."

Nguyễn Hữu Hồng Minh và Thiền sư Ojas Onenes (Ấn Độ)

'Nghệ sĩ và thế giới nghệ sĩ tỉnh thức là vấn đề quan tâm lớn hiện nay của tôi. Càng làm thơ, càng  đi sâu nghiên cứu viết tiểu luận phê bình về thơ, tôi mới phát hiện ra rằng nếu không được thức tỉnh, không có được cơ duyên hay đặc ân được thức tỉnh bạn sẽ mù lòa, càng đi càng mất dấu, càng mờ nhạt và chỉ hướng đến sự mông lung, vô vọng...". 

...

"Có sự khác nhau rất lớn giữa Nghệ sĩ và Nghệ sĩ Tỉnh thức. Và đó chính là vấn đề tôi sẽ nói chuyện trong buổi giao lưu cùng các bạn trẻ tối 20/11 trong Lễ hội Diviners Fest. Buổi nói chuyện có tên "Thơ, hay sự tiếp giáp giữa Ngôn từ và Vũ trụ".

Tôi cũng đã được mời với tư cách thi sĩ, nghệ sĩ tham gia đọc thơ trong một số chương trình festival, thơ quốc tế như ở Đức (cùng nhà thơ Tô Thùy Yên - Viện Goethe Institut và trung tâm trung tâm LiteraturWERKstatt), ở Pháp (cùng nhà thơ Ly Hoàng Ly - Foyer du Vietnam - Paris), Vesamo Hàn Quốc... và nhiều liên hoan khác nhưng vẫn đầy xúc cảm khi được thiền sư Ojas Onenes (Ấn Độ) mời với tư các một nhà thơ diễn giả nói chuyện, đọc thơ, hát (những tình khúc tôi đã viết suốt hành trình năm tháng qua như "Nhục thân", "Có níu mặt trời", "Sóng lỡ thương", "Trăng hoang sơ"...) và giao lưu ở Lễ hội Diviners theo dự kiến với sự tham gia trên 1000 người. Quan trọng nhất vẫn là sự an bình, đánh thức khả năng tiềm tàng, phong nhiêu từ bên trong, khơi gợi an ủi, tìm kiếm lại những giác quan đã ngủ yên như đã chết... Những bài thơ vốn đã tự do còn tìm kiếm những chân trời tự do hơn nữa! Khát vọng hơn nữa!

Chân dung nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh và pano một chương trình giới thiệu thơ anh và thi sĩ Tô Thùy Yên do Viện Goethe Institut tổ chức tại nước Đức 11/1995 (Ảnh: NAG Phong Quang)

Dưới đây 10 bài thơ sẽ đọc của tôi. Những bài thơ chọn lọc, kỹ lưỡng từ ba thi phẩm đã xuất bản gồm "Giọng nói mơ hồ" (1999), "Chất trụ" (2000), "Paris, tên em trong gió cuốn" (2016)... đều đã được chuyển ngữ qua nhiều thứ tiếng như Anh, Đức, Pháp, Hàn Quốc... Tôi chỉ giới thiệu bản tiếng Việt. Còn bạn muốn biết câu chuyện thức tỉnh trong thơ, trong nghệ thuật của tôi trên hành trình nghệ sĩ như thế nào xin mời đến lễ hội..."  

DDVN

10 BÀI THƠ NGÔN TỪ TIẾP GIÁP VŨ TRỤ CỦA NGUYỄN HỮU HỒNG MINH 

Chất trụ 

Giữa vũ trụ bóng tối - Ngôi sao
Ngày và đêm - Mặt trời
Biển và sóng - Cát

Nối giữa núi và đồi - Thảo nguyên
Dòng sông và bến bờ - Con thuyền

Giữa anh và em - Khoảng không
Nối hai thân thể - Bí mật của máu
Máu hát tiếng máu
Thân thể hát tiếng thân thể

Giữa câu và dòng - Lãng du
Tẻ nhạt, rườm rà và yên hùng - Du đãng
Du đãng trong mọi sự,
                                 lãng du trong mọi sự - Thi sĩ

Trên bờ bến chói lòa của sự sống
                               hay trụi trần tăm tối của cái chết
Bóng tối chưa hẳn bóng tối
Ánh sáng chưa hẳn ánh sáng

 

Những bí mật quyện nhau,
Những thông điệp luân chuyển

Máu đổi thay, mực đổi thay
Cái chết của mực chính là của máu
Chất trụ nào réo trong khoảng mực kia
Khi hòa với máu câu thơ mơ cắt đôi thế giới?

(Hà Nội, tháng 12.2001)

Nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh chơi nhạc tại Gala Dinnner Vũng Tàu, tối 14.11.2020

Luân phiên ánh sáng 

Yêu sự giản dị của em
Như yêu câu thơ nhỏ nhoi
                                              gửi trong lòng thế giới
Anh đã sống rất nhiều cho câu thơ
                                   như em đã sống rất nhiều cho anh
Giản dị một thành tố

Câu thơ chẳng bao giờ nguôi nghĩa trong anh
Bí mật em, anh tìm kiếm một đời
Đôi khi anh nhớ em
                     như nhớ thành phố đã vắng mặt
Câu thơ nâng anh
trong cuộc bay hoang lộng đôi cánh

Mọi giới hạn triệt tiêu
                                  khi giản dị khởi hành
Chúng ta chấp cả thế giới này!

Vẫn có lúc thơ anh vô vọng như mắt em
Những luân phiên ánh sáng nghìn xưa
                                      gửi về từ các đô thị chết hoài cô đơn

Yêu sự giản dị cắt đứt
Chúng ta lướt đi trong rạn nứt của các mẫu tự
Có thể thời đại mới tìm thấy anh
                                     trên xác chữ hoang tàn

Chỉ với em trong cuộc săn lùng
Vẫn đầy bí ẩn, hoang sơ một thành tựu.


Dự cảm cây liễu 
Tặng nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng

Trong bão táp tháng Mười
                            tôi lắng nghe dự cảm của cây liễu
Bầu trời là vòm cung, thân cây là mũi cung
Sự hoang bạo của gió làm những mũi tên run lên
Như chuẩn bị bắn vào nỗi khát vọng chưa rõ mặt

Qua bình yên nắng tháng Hai
                                      tôi không còn nghe chúng nói
Nhưng dưới thảm lá đã để lộ một cuộc sống
                                      thật khó nhọc và bền bỉ

 

Tiếng rễ quẫy mạnh da thịt đất đai
Rách toạc mãnh liệt bí huyền

Khởi nguồn dự cảm trong xanh

Chờ cơn bão tới!

Nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh, Cố vấn nghệ thuật và viết Kịch bản cho chương trình "Âm nhạc Việt Nam những chặng đường" của Đài Truyền hình Việt Nam 2020.


Neo trọng lực 

Viết, một động thái của chúng ta
Như Ăn, Ngủ, Phát âm - 
những biểu hiện hành vi
Viết là động từ, tất nhiên!
                           Với những bản năng mạnh mẽ nhất
Không đơn thuần chuyển động ở cổ tay
Là đường đi kỳ diệu của Ánh sáng
Sự gia tốc vũ bão Từ
Lực chuyển hóa toàn diện, khai trí

Con tàu lưu động trong sương mù
Viết vượt qua hơi thở biển - cơn mộng du
Lên xanh, lên xanh và gành trắng

Âm chuyển của sóng,
đường viền hoang dã không thể biết
Đổ đổ xuống như mưa, biển sâu tăm cá
Neo trọng lực vào đâu giữa tuyệt mù
Viết, động thái sa ngã giữa không biết và cảm thấy!

Viết, ăn mòn sắt thép, đục ruỗng bê-tông
Hình ảnh và Từ như nguyên khí
                                         cuộn bí ẩn lòng đất
Nội lực, hỗn mang và phong nhiêu

Viết, rừng cây trầm tích khạc sáng họng núi lửa
Sự chuyển chảy máu bên trong - Cơn trở dạ trắc địa
Từ trường chống nhiễm lực hấp dẫn
Câu thơ tính năng tỏa nhiệt như vũ trụ thu nhỏ

Để bài thơ tìm thấy nhiều vũ trụ khác nhau
Qua sự chuyển cổ tay đan kết mọi chia cắt
                                               để không ngừng hòa giải
Một cái Tôi ném ra, một thế giới thâu về

Hỗn loạn chống trật tự - mãi thế
Bởi viết là gửi những trang trắng vào tương lai...

(Tháng 8.2001)

Diễn viên điện ảnh Johnny Trí Nguyễn cũng là khách mời đặc biệt của Lễ hội 'Diviners Fest - Nghệ sĩ & Tỉnh thức' vào hai ngày 20 và 21/11/2020.

Cái tôi có là cái tôi là...

Cái tôi có - Rườm rà
Cái tôi mơ - Giản dị

Cái tôi tìm - Thơ
Cái tôi triệt tiêu - Từ

Cái tôi bôi bẩn - Viết
Cái tôi xoá - Bài

Cái tôi muốn đập vỡ - Câu, chữ
Cái tôi tựu thành - nén trong dòng,
                                          ẩn trong lòng

Cài tôi có là cái tôi là...


Những từ lang thang

Kính tặng thầy Cao Xuân Hạo

Ta, cái mỏ neo thời gian ném vào lòng biển
Trơ khẳng, trụi trần, vô vị - Ta là Từ
Mang chứa những con sóng loạn
Tìm mãi những bãi bờ cảm giác vô tận vô biên

Ta không làm ra Từ, bởi nó là thứ hạt giống
Thượng đế gieo trên cánh đồng thân thể
Một đặc ân nào đó, ta lấy ra -
Cây nói bừng nở

Thi sĩ với hạt giống thơ -
Gặt hái mùa màng nhân loại

Ta chết trong ánh sáng khó hiểu
của một từ. Như những mẫu tự
bị tháo rời (M, I)
                 mất dần nghĩa (N, H)
Khi mất những con dấu (/ ! ? ~)
                            thậm chí với tên của ta,
Ta cũng chẳng biết giấu mình vào đâu?

 

Ta nhặt những từ lang thang trong vô biên,
ánh sáng của nó, tất nhiên,
sẽ dựng nên bài thơ mù lòa

Ngày tháng mài vẹt ta như một Từ bị mài mòn
vì sử dụng quá nhiều,
cuối cùng chính nó bị đẩy ra xa, xa mãi,
Đến lúc vuột mất chỗ đứng
                                      trong cộng đồng Ngôn ngữ

Em tìm thấy ta theo một nghĩa đã chết - Một từ loại

 

(Sài Gòn, tháng 1.2002)

Bài ca Máu

Bóng tối dựng trong thân xác
Máu hát biển đen
Cơn thuỷ lưu không ngơi nghỉ

Vỗ quanh tim đầu cầu
Chuyển đi khắp năm châu
Những đốt xương đan giải
Những trục chính đại lộ

Mặt trăng là tim máu
Dưới hồng cầu mặt trời
Ðơn lẻ tiếng vỗ xác

Những ánh thơ ngủ yên
Trong bóng tối của máu
Một ngày cất tiếng
Công thức riêng không pha trộn

Dưới bí mật của máu
Những câu thơ ẩn tàng

 

Một ngày cất tiếng
Công thức riêng không pha trộn


Những người đi lễ sáng

Tặng nhà thơ Nguyễn Quang Thiều

Với gương mặt thảm thiu của một đêm mất ngủ
Họ chạy trốn khỏi nhà với áo cánh của ma
Họ bay vào bóng tối với đôi chân xiêu vẹo
Những vì sao cười trong mắt con dơi

Những đốt tay nhướn lên thở hấp hối
Cố bíu trần gian không còn lại điều gì
Năm ước mơ chìa ra như móng
Lả tả rơi từng mẩu đất màu chì
Năm ngón trắng thu về sợ hãi
Chấp chới hoài theo mỗi bước đi

Ðêm vẫn ngủ trong u huyền cổ tích
Bỗng hồi chuông lay đổ thánh thần
Những con dơi kêu lên từng luồng sáng
Dựng ngược đêm trên đỉnh tháp tròn
Treo ngược đầu bằng đôi chân khoằm móng
Dơi nhìn người bằng con mắt cổ sơ

Những bước chân dồn dấn lên phía trước
Ðẩy nhịp tim gấp gáp u hoài
Từng vòm cửa mở ra và nuốt
Những hình nhân mất máu mệt nhoài

Họ đã bước trong niềm tin sợ hãi
Thở niềm vui bằng một chiếc lưỡi buồn
Họ cứ chổng chân lên trời rà cắm đầu xuống đất
Trong cái nhìn tăm tối của con dơi

(Những năm 1995)

Chân dung nhà thơ nhạc sĩ Nguyễn Hữu Hồng Minh - Tranh trừu tượng - Kiến trúc sư, Họa sĩ Đỗ Gia Thụy - Sài Gòn, 11.2020.

Nhiệt hứng 

Em - viên kim cương pha độc tố
Rừng rậm trên mái tóc, ánh hổ ngươi trong mắt
Thánh địa ẩn dưới mũi, núi lửa chập trên môi
Sức mạnh nhiệt đới bò ngược trên đùi

Cười là ban mai - móng tay mặt trời khuyết
Khóc là ban mưa - thân căng nóng xích đạo
Ngực phát sáng, vườn lủng lĩu quả
Chăn săn, vươn mềm dây leo
Cổ em cao, rót tiếng hát từ đỉnh trời

Da ngọc - mang chứa ẩm ướt huyền thoại
Biển phong toả - thân thể thở
Sa mạc khép trên mi -
                            Núi đồi tạo dáng trên mông

Và khe rãnh thầm kín
Nơi lẩn trốn tuyệt vời
                                           cho những viên đạn


Tổ quốc bất khả trong tôi

Tổ quốc bất khả trong tôi, yêu Tổ quốc
Gương mặt bi tráng, đỉnh cao chói lòa
Yêu hiện trạng thô, tiếng nói thực
Và sự sống - cái chết
Mối tình bất khả

Yêu Tổ quốc tầng rễ sâu
                                quấn vào châu thổ
Mù đối cực chưa biến mất
Mơ hòa âm với đại đồng
Kinh nghiệm lịch sử đậm đặc như máu
Người khơi mở lộ trình,
Người chiêm ngắm cô đơn

Tổ quốc đan bện các khởi hứng,
                         phân cực
                                           hội tụ và cô lập
Kết - mở hòa vào nhau
Tán loạn - Đông đặc xoắn chuỗi nhau
Đẹp như một diễn từ
Không phải từ để diễn
Kiêu hãnh Tổ quốc tôi, vỉa tiếng nói chìm sâu

Tôi phát hiện ra mình trừu tượng thế hệ
Những tri giác kì diệu trái tim Tổ quốc tôi
Giải phóng ẩn ngữ gương mặt trầm bất khả

Tổ quốc đẹp thêm lên
Có chiến công của ngôn từ

NHHM