SỨC KHỎE

Hiểu đúng về cảm lạnh

Hoa Hà • 04-11-2020 • Lượt xem: 161
Hiểu đúng về cảm lạnh

Cảm lạnh là một trong những căn bệnh về đường hô hấp mà chúng ta thường dễ mắc. Bệnh này thường dễ gây hiểu nhầm là cảm cúm. Cảm lạnh xuất hiện khi trời lạnh và mưa, hoặc khi thời tiết đột ngột thay đổi.

Hiện tại, có vẻ như ho là một trong những điều đáng sợ nhất mà một người có thể mắc phải (hoặc nghe thấy). Mặc dù đúng là ho dai dẳng có thể là một dấu hiệu của một bệnh nặng hơn - như COVID-19 hoặc cúm mùa. Thế nhưng, bạn cũng đừng quá lo lắng, vì ho có thể xảy ra với một loạt các vấn đề khác không quá đáng lo ngại. Cảm lạnh là một trong những điều đó.

Nguyên nhân bệnh cảm lạnh

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), về mặt kỹ thuật cảm lạnh được gọi là viêm phế quản cấp tính. Bệnh xảy ra khi phổi của bạn sưng lên và tiết ra chất nhầy. Đó là nguyên nhân khiến bạn bị ho.

Cảm lạnh thực sự là loại viêm phế quản phổ biến nhất và thường kéo dài dưới ba tuần. Chúng có thể do vi rút, thường xảy ra sau nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc vi khuẩn, mặc dù vi rút thường là thủ phạm.

Các triệu chứng của cảm lạnh

Bạn sẽ cảm thấy khá tệ khi bị cảm lạnh, nhưng có lẽ không quá tệ như khi bạn bị bệnh nặng hơn như cúm. Các triệu chứng phổ biến nhất của viêm phế quản cấp tính – cảm lạnh, theo CDC, bao gồm:

▪ Ho (có hoặc không có chất nhầy)

▪ Đau ngực

▪ Mệt mỏi

▪ Nhức đầu nhẹ

▪ Đau nhức cơ thể nhẹ

▪ Đau họng

▪ Nghẹt mũi, chảy nước mũi

▪ Thở khò khè

▪ Ớn lạnh

CDC khuyên mọi người theo dõi các triệu chứng để biết bạn bị cảm lạnh đơn thuần hay các bệnh nặng hơn, vì cảm lạnh và cúm hoặc COVID-19 có thể trông giống nhau.

Tania Elliott, MD, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại NYU Langone, nói rằng: “Cảm lạnh có xu hướng nhẹ hơn cảm cúm và sốt hoặc không xảy ra hoặc rất khó chịu”. “Bệnh cúm nặng hơn. Cách chắc chắn để phân biệt sự khác biệt là xét nghiệm cúm nhanh chóng”.

Chẩn đoán bệnh cảm lạnh

Các bác sĩ thường khám sức khỏe để chẩn đoán cảm lạnh. Nếu người bệnh bị sốt, bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang để kiểm tra viêm phổi, nếu nhiễm trùng phổi thì  cần một liệu trình điều trị khác.

Viêm phổi chủ yếu phát sinh như là một biến chứng của cảm lạnh ở người lớn tuổi, những người có hệ thống miễn dịch suy yếu và những người có bệnh phổi từ trước.

Các bác sĩ có thể sử dụng các công cụ khác để xác định chẩn đoán cảm lạnh, bao gồm:

▪ Đo oxy xung, đo mức oxy trong máu.

▪ Kiểm tra chức năng phổi, có thể đánh giá khả năng di chuyển không khí của phổi.

▪ Cấy đờm, để giúp xác định vi sinh vật gây bệnh.

▪ Phân tích khí máu động mạch, đo lượng oxy và carbon dioxide trong máu.

Ngăn ngừa cảm lạnh như thế nào?

Để ngăn ngừa cảm lạnh, mọi người nên rửa tay thật sạch. Các bác sĩ cũng khuyên bạn nên tiêm ngừa cúm.

Thuốc chủng ngừa phế cầu khuẩn có thể giúp ngăn ngừa viêm phổi, một biến chứng tiềm ẩn của cảm lạnh. Tuy nhiên, các bác sĩ chỉ khuyến nghị điều này cho một số nhóm nhất định, chẳng hạn như những người 65 tuổi trở lên và những người có một số vấn đề sức khỏe đang diễn ra.

Đặc biệt, bất cứ ai lo lắng về việc bị nhiễm cảm lạnh nên tránh hút thuốc và hút thuốc lá thụ động.

Cách điều trị bệnh cảm lạnh

Thật không may, không có “cách chữa trị” nào cho bệnh viêm phế quản cấp tính, Cory Fisher, DO, chuyên gia y học gia đình tại Cleveland Clinic, nói rằng: “Cảm lạnh phải tự hết”. “Cảm lạnh - cho dù là ở mũi, cổ họng hay ngực, sẽ không phản ứng với thuốc kháng sinh”. Cũng theo CDC, thuốc kháng sinh sẽ không có tác dụng điều trị cảm lạnh ngay cả khi viêm phế quản cấp tính do vi khuẩn gây ra.

Thay vào đó, các bác sĩ đưa ra một số phương pháp điều trị đơn giản có thể điều trị bệnh tại nhà mà như sau:

▪ Nghỉ ngơi nhiều, ngủ đủ giấc.

▪ Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc thử hít hơi nước nóng từ vòi hoa sen để làm lỏng chất nhầy.

▪ Uống nhiều nước để giữ nước và làm loãng chất nhầy.

▪ Dùng thêm gối để chống đỡ trên giường. Điều này có thể giúp giảm ho và nghẹt ngực.

▪ Sử dụng thuốc long đờm không kê đơn (OTC) gọi là guaifenesin để giúp phá vỡ tắc nghẽn ở ngực.

▪ Tránh tiếp xúc với khói thuốc.

▪ Nếu trẻ sơ sinh bị cảm lạnh, hãy thận trọng khi dùng thuốc không kê đơn. Làm theo hướng dẫn trên bao bì cẩn thận và liên hệ với dược sĩ hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác nếu có bất kỳ câu hỏi nào.

▪ Sử dụng thuốc giảm sốt - chẳng hạn như aspirin, ibuprofen (Advil) và acetaminophen (Tylenol) - có thể giúp giảm các triệu chứng của cảm lạnh. Tuy nhiên, trẻ sơ sinh không nên dùng aspirin vì tăng nguy cơ phát triển hội chứng Reye, có thể gây tổn thương não và gan.

Uống thuốc kháng sinh không cần thiết có thể dẫn đến các tác dụng phụ ngắn hạn và dài hạn, bao gồm phát ban và nhiễm trùng kháng kháng sinh.

Theo nghiên cứu, mọi người thường mong đợi cơn ho do cảm lạnh sẽ tự biến mất trong vòng 5-7 ngày. Tuy nhiên, cơn ho này có thể kéo dài trong 8 tuần, vì đây là triệu chứng tồn tại lâu nhất.

Khi nào cần đi bác sĩ?

Mặc dù cảm lạnh không nghiêm trọng, bạn có thể chữa tại nhà. Nhưng nếu bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào sau đây thì đã đến lúc đi khám bác sĩ:

▪ Sốt cao trên 38,5 độ C

▪ Ho có đờm lẫn máu

▪ Khó thở

Một khi các triệu chứng trên kéo dài hơn ba tuần, và các đợt viêm phế quản lặp đi lặp lại, tức là lúc bạn cần đến bác sĩ để thăm khám và làm các chụp chiếu cần thiết. Đây có thể là các triệu chứng của một bệnh khác hoặc một bệnh nhiễm trùng thứ phát cần điều trị bằng kháng sinh.

Tóm lược

Cảm lạnh tức ngực, hoặc viêm phế quản cấp tính, khác với viêm phế quản mãn tính vì nó xảy ra nhanh chóng và thường khỏi sau vài tuần.

Để giảm các triệu chứng của cảm lạnh, một người có thể dùng thuốc hạ sốt không kê đơn, nghỉ ngơi nhiều và uống nhiều nước. Rửa tay kỹ lưỡng là một cách tốt để ngăn vấn đề này quay trở lại.

Điều quan trọng là những người bị bệnh tim hoặc bệnh phổi phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu họ nghi ngờ mình bị cảm lạnh.