‘Mùi phở’:Hành trình đi tìm ký ức qua bát phở gia truyền

Dưới sự nhào nặn của đạo diễn Minh Beta, Mùi phở không dừng lại ở việc tôn vinh một ngành nghề gia truyền. Bộ phim xoáy sâu vào một vấn đề mang tính thời đại: liệu những giá trị cũ có thể tồn tại song hành cùng tham vọng cá nhân trong dòng chảy của xã hội hiện đại?

Tâm điểm của tác phẩm là ông Mùi – vai diễn được “đo ni đóng giày” cho nghệ sĩ gạo cội Xuân Hinh. Cả cuộc đời ông Mùi gói gọn trong nồi nước dùng nghi ngút khói, nơi chứa đựng công thức bí truyền được ông coi là danh dự và di sản tối thượng của dòng tộc. Với người đàn ông này, phở không đơn thuần là sinh kế, mà là một thứ “linh hồn” cần được bảo tồn bằng mọi giá.

Ảnh: Internet

Bi kịch bắt đầu lộ diện khi thế hệ kế cận không còn nhìn nhận bát phở bằng sự sùng kính như cha mình. Mỗi người con đều ấp ủ những dự định riêng, những ngã rẽ sự nghiệp xa rời bếp lửa. Từ một niềm tự hào, món phở cùng sự kiên định đến mức cố chấp của ông Mùi dần trở thành một tảng đá đè nặng lên vai con cháu.

Bộ phim khéo léo hình tượng hóa công thức phở thành một “quyền trượng” gia trưởng. Ông Mùi tin rằng việc gây dựng cơ nghiệp cho phép ông quyền định đoạt số phận của mọi thành viên. Ở đó, tình yêu thương bị trộn lẫn với sự áp đặt, khiến những bữa cơm gia đình vốn dĩ ấm áp trở thành đấu trường của những cuộc giằng co tâm lý giữa chữ “hiếu” và ước mơ riêng.

Ảnh: Internet

Điểm sáng của Mùi phở nằm ở cách tiếp cận nhân văn: phim không cực đoan hóa bất kỳ bên nào. Ông Mùi không phải là mẫu nhân vật bảo thủ đáng ghét, và lớp trẻ cũng không hiện lên như những kẻ vô ơn. Tác phẩm bóc tách một sự thật trần trụi: cả hai đều đang hành động dựa trên nỗi sợ. Nếu người cha sợ mất đi cội rễ, thì con cháu lại sợ đánh mất chính mình nếu chỉ sống như một bản sao nối dài của truyền thống.

Cao trào của bộ phim hội tụ tại đại cảnh Lễ hội phở. Giữa không khí rộn ràng và sự hào nhoáng của văn hóa được trưng bày, phía sau hậu trường lại là những cuộc cãi vã chưa có hồi kết. Sự đối lập này đặt ra một tầng nghĩa sâu sắc về việc gìn giữ di sản: bên ngoài có thể là sự vinh danh rực rỡ, nhưng bên trong mỗi gia đình lại là một cuộc chiến đầy cam go.

Ảnh: Internet

Sự xuất hiện của nghệ sĩ Xuân Hinh trong một dự án điện ảnh chính luận đã tạo nên sự tò mò lớn. Vốn gắn liền với hình ảnh hài hước dân gian, ông bước vào vai ông Mùi với phong thái rất “đời”. Tuy nhiên, sức nặng của vai diễn lại nằm ở những phân đoạn tĩnh.

Cảnh ông Mùi độc thoại bên nồi nước dùng, ánh mắt xa xăm nhớ về người vợ đã khuất là một nốt lặng đắt giá. Nghệ sĩ đã tiết chế tối đa sự cường điệu, thay bằng nét trầm tư của một người đàn ông đang run rẩy sợ bị tụt hậu. Chính sự tiết chế này đã biến ông Mùi từ một biểu tượng khô cứng trở thành một con người bằng xương bằng thịt.

Ảnh: Internet

Bên cạnh ông Mùi, Thu Trang mang đến một làn gió sắc sảo trong vai người phụ nữ hiện đại, nỗ lực cân bằng giữa sự tự chủ và trách nhiệm gia đình. Những màn đối đáp giữa cô con dâu và bố chồng là nơi xung đột thế hệ được đẩy lên đỉnh điểm với những lý lẽ sắc bén từ cả hai phía.

Dù sở hữu nhịp kể chậm rãi, đậm chất “nhà” với những khung hình phố cổ và bếp lửa đầy hoài niệm, Mùi phở vẫn vấp phải vài hạn chế. Phim đôi khi quá lạm dụng lời thoại để giải thích thông điệp về đạo làm con, thay vì để ngôn ngữ điện ảnh tự lên tiếng. Một số tuyến nhân vật phụ chưa được khai thác sâu, khiến các xung đột đôi khi được giải quyết có phần chóng vánh.

Ảnh: Internet

Giữa thị trường phim Tết sôi động, Mùi Phở xuất hiện như một bát phở thanh tao giữa những bàn tiệc thừa mứa chất giải trí. Dù còn những điểm chưa tròn trịa, bộ phim vẫn thành công trong việc đặt truyền thống vào thế đối thoại trực diện với hiện đại.

Giá trị sau cùng mà tác phẩm để lại chính là cảm giác hoài niệm và sự thấu hiểu. Mùi khói bếp, tiếng dao thớt và cả những tranh luận nảy lửa nơi bàn ăn… tất cả nhắc nhở chúng ta rằng: Gia đình không bao giờ là một thực thể hoàn hảo, mà là không gian của những va chạm để rồi cuối cùng dẫn lối ta về sự tha thứ.