Một thời nhạc trẻ

Lại một lần nữa tôi được giao cho nhiệm vụ làm “săng ta” với sư huynh Vial. Với một bộ mặt rất ư quan trọng, cộng thêm vẻ thiểu não, lo lắng, sợ sệt cho tiền đồ của ngày đại hội, tôi đến gặp ngài để trình bày vấn đề. Tội nghiệp cho sư huynh Vial đã phải sợ toát mồ hôi hột trước báo cáo của tôi vì chỉ còn chừng một tuần nữa là đến ngày tổ chức.

Vé của ngày Đại Hội Nhạc Trẻ Taberd 65 được tiêu thụ nhanh như chớp. Không đầy một tuần sau khi tung ra đã không còn một vé. Ngoài hơn 100 vé mời dành cho các ban nhạc, ban giám đốc trường và ban tổ chức, gần 1000 vé khác đã không đáp ứng nổi sự đòi hỏi quá sức mạnh mẽ của giới học sinh. Đối với chúng tôi, đó là một điều dĩ nhiên vì tin tưởng chắc chắn là sẽ rất đắt hàng. Trái lại, sư huynh Vial thì lúc nào cũng bồn chồn lo lắng, chỉ sợ ế chảy ra thì quỹ Trường Mù La San chẳng có thêm được đồng xu teng nào, trái lại còn sợ quỹ của Taberd bị thâm thủng.

Đã ở trong thời kỳ học sinh, sinh viên ở Sài Gòn hẳn không ai không biết đến những món ăn vặt độc đáo trên. Những năm 60, với sự phát triển về văn hóa, âm nhạc thì nền “quà vặt” cũng phát triển không thua kém nên đã để lại một ấn tượng sâu xa nơi những người đã trải qua tuổi hoa niên trong thời kỳ này.

Tôi có thằng bạn ở giữa trung tâm đó diễn tả cho biết cảnh sản xuất những viên thịt bò hấp dẫn này. Sau khi giã thịt và gân - dĩ nhiên là loại thịt bò bạc nhạc – và bỏ vào những cái chậu bằng “nhôm” to tổ mẹ - những chậu bẹp dúm dí này dĩ nhiên cũng được dùng vào việc giặt giũ quần áo hoặc những vấn đề vệ sinh lặt vặt khác, bèn được cả bầy con nít mũi rải lòng thòng trong nhà thay phiên nhau bước chân vào dần lên túi bụi để cho thêm phần nhuyễn nhừ. Đôi khi có một vài chú thạch sùng hay mấy cô dán, anh nhện vô tình rơi vào cùng không có chi quan trọng. Cứ thế mà bầy “xây lô cố” thi nhau đạp và dẵm túi bụi ra chiều khoái chí. Thỉnh thoảng tinh thần vệ sinh hứng tình nổi lên, ông tầu hay thím xẩm thò tay vào chậu lôi ra một vài thủ phạm cho có lệ, sót lại vài mạng cũng chả sao.

Trong khi chờ đợi kết quả của ban giám đốc, chúng tôi thường hay tụ họp vẽ vời ra đủ mọi màn ngoạn mục nếu Đại Hội Nhạc Trẻ được thành hình. Nơi tụ tập thường xuyên của chúng tôi thời đó là phòng trà Tự Do trên con đường cùng tên, trong những giờ bán giải khát và nghe nhạc chết mỗi cuối tuần.

Từ đó trở đi, những phụ tùng dùng để lấy le với bạn bè và đào địch là những điếu thuốc lá có nhãn hiệu gồ ghề đã được ông tôi cất vào tủ khóa kỹ để phòng gian bảo mật, không còn để hớ hênh đầy vẻ khiêu gợi và hấp dẫn như trước. Cũng từ đó, đồng bào ta đành phải mua thuốc lẻ, linh đình lắm mới mua một gói Capstan (thường được đọc là “Cho Anh Phát Súng Tim Anh Nát”, đọc ngược lại thành “Nhưng Anh Tin Số Phận Anh Còn”!) làm cảnh trong những dịp... lễ lớn!

Ngôi trường Taberd quen thuộc của tôi đã có nhiều thay đổi từ khi tôi bắt đầu theo học ở đây từ năm 1958. Các bức tường được quét vôi lại, cùng một lúc với phần xây cất thêm nhiều lớp học ở phía tay mặt trong sân trường mang lại cho Taberd một bộ mặt mới, trẻ trung và sáng sủa hơn xưa. Nhưng kiến trúc được coi là quan trọng hơn cả đối với các học sinh là thính đường của trường, được hoàn tất vào năm 65, có sức chứa đến 8, 9 trăm người.

Thế là tên Nhạc Trẻ được dùng để thay thế cho Kích Động Nhạc kế từ năm 65. Tên gọi đó được hưởng ứng ngay để trở nên quen thuộc cho đến bây giờ, mặc dù định nghĩa của nó vẫn ở trong tình trạng... ba phải, mù mờ. Báo chí, đài phát thanh từ đó cũng bắt đầu dùng danh từ này với nhiều thiện cảm. Riêng tôi, cũng bắt đầu khai tử cái tên Johnny Kỳ, thay thế bằng cái tên cúng cơm của mình để bớt đi vẻ thiên hạ cho là... kích động, khi liên tưởng đến anh chàng ca sĩ mà chính tôi không lấy gì làm ưa thích là Johnny Hallyday.

Từ khi chuyển qua giai đoạn bán nhà nghề, một số anh chị em nhạc trẻ có vẻ khấm khá hẳn lên. Tiền bạ­c rủng rỉnh nên phần thời trang có vẻ tăng tiến thấy rõ. Dần dần quen biết với các người anh em Huê Kỳ nên anh chị em có thể gửi gấm mua hàng PX (một loại “Quân Tiếp Vụ” của quân đội Mỹ) với một giá rẻ rề. Thuốc lá Winston, Marlboro, Salem, Kool, Lucky... phì phèo thả cửa; bia rượu uống bí tỉ thả dàn, dầu thơm xức vung vít, nức mũi.

Cũng kể từ năm 65, một số ban nhạc trẻ Việt Nam bắt đầu chuyển qua giai đoạn bán nhà nghề song song với sự có mặt của các clubs Mỹ tại các thành phố lớn. Những người đứng ra thầu ban nhạc để cung cấp cho các nơi này được gọi là bầu show. Nhiều ca nhạc sĩ được coi là lớn tuổi, nổi tiếng vào thời đó cũng đã cùng với những ca nhạc sĩ trẻ nhẩy vào chơi trong các Clubs thuộc các cơ quan của Hoa Kỳ như USOM, USAID, USO...