“Quê hương là gì hở mẹ?

Bạn có còn nhớ cái giàn hoa thiên lý quê mình, mà mỗi lần nắng rọi, ngước lên nhìn trong cảm giác bâng khuâng, mơ màng, lại chợt nhớ câu thơ của Hàn Mạc Tử trong Mùa xuân chín: Trong làn nắng ửng khói mơ tan Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng Sột soạt gió trêu tà áo biếc Trên giàn thiên lý bóng xuân sang

Tốt nghiệp 12, tôi ngồi xe đò 2 tiếng lên Sài Gòn đi học đại học. Những ngày tháng ở nơi đây đã cho tôi thấy một Sài Gòn thật khác so với những gì mình tưởng tượng. Sài Gòn đâu chỉ có những nhà cao tầng, sự sang trọng xa hoa mà còn có những cuộc mưu sinh chật vật. Tôi vẫn nghe dưới quê hay nói: “Giàu nhà quê không bằng ngồi lê thành phố”

"Một ngày, tôi thấy mình là hoa sen trên phố, đứng ở một ngã tư đường nào đó xa lạ đến thẫn thờ tìm bóng một người tri kỉ rồi lại quay gót ra về...áo nâu sồng bước nhẹ trên những cánh hoa vô thường thảng thốt. Trông rất quen như từ kiếp nao..."

Khi mọi người chìm trong giấc ngủ ngon lành, phố về khuya, trời đổ mưa, hình bóng mẹ tôi vẫn miệt mài quét dọn đường phố để có một ngày mai tươi đẹp, sạch sẽ. Đã bao mùa qua đi, tiếng chổi đêm của mẹ vẫn nhọc nhằn, chịu khó như thế. Càng nghĩ, càng thương mẹ biết bao nhiêu.

Mẹ tôi thường đi chân đất. Mẹ thường ướm bàn chân nứt nẻ như ruộng đồng hạn hán lên nền nhà đất bùn mát lạnh. Nền bùn vớt lên từ ao nhà. Hồn đất mộc mạc quấn quýt cả một đời người. Mẹ bấm chân xuống đất như bấm vào huyết mạch của hồn vía quê làng. Cái đòn gách của mẹ gánh bao chuyện làng, chuyện nước mà vẫn cứ uốn nhịp dẻo dai khi nặng khi nhẹ, khi đầy khi vơi nhưng không bao giờ tuột khỏi vai người. Mẹ giữ lấy cái thế cân bằng chung chiêng ấy để làm của tin, để cho và nhận, để vay và trả.

Mùa nước nổi về xen giữa mênh mang bàng bạc của nước vào mùa là cái vàng rực nôn nao đến khó tả của bạt ngàn bông điên điển. Mé sông, bờ đê nơi đâu cũng thấp thoáng trong cái sắc vàng ấy. Và điên điển, gợi nhớ về những món ăn yêu dấu của quê mình...

Những chùm hoa li ti, tim tím, đôi khi rơi đầy ngõ vắng, khiến lòng người lại nhớ ngày xưa. Ngày xưa ở quê, tới tháng ba, hoa xoan bắt đầu rụng trong mưa, những ngõ đất dẫn ra đường làng, hoa tim tím rụng mênh mang khắp con đường đi. Bây giờ thành phố cũng có hoa xoan mà đôi khi hoa xoan ấy, lại gợi nhớ về nhiều kỷ niệm khó quên.

Mưa Sài Gòn giống như một nét riêng rất Sài Gòn. Ai từng sống ở Sài Gòn, khi đi xa, hẳn nhiên sẽ nhớ những cơn mưa ào ạt bất chợt của nơi này. Ai từng đến Sài Gòn, hẳn nhiên cũng nhạc nhiên và bất ngờ với mưa Sài Gòn. Sài Gòn nắng là thế, nhưng cũng đong đầy những cơn mưa khi tháng sáu bắt đầu...

Những chiều nghe tiếng vịt kêu, gợi lên những dư âm buồn man mác. Tiếng vịt gợi nhớ về một vùng quê sông nước mênh mang, nơi một phần tuổi thơ đã trải qua nơi đó, để rồi mỗi khi đi xa, nhớ về tiếng vịt kêu chiều, chân lại như muốn chạy ngay về nơi ấy...

Tuổi thơ của những đứa con đồng bằng Bắc Bộ nói riêng, hầu như đều gắn với cái ao quê. Ở đó là những trưa rủ nhau đi bơi, nhảy ùm xuống ao tắm vui chống nóng, trốn mẹ không chịu ngủ trưa và đôi khi còn bị những trận đòn nhớ đời. Ở đó, bố vừa cho con lên cái chậu nhôm đẩy ra giữa ao, vừa lặn một hơi bắt ốc, vừa đi vừa kéo theo cái xô để đựng... Bây giờ thành phố nhiều trẻ em chẳng biết cái ao quê là gì, nhưng câu chuyện về ao quê sao mà da diết khó quên đến thế. Vì nơi ấy, đã dung dưỡng tâm hồn biết bao đứa trẻ lớn lên...