Thịt kho hột vịt, hương vị Tết của người miền Nam

Thịt kho hột vịt từ lâu đã trở thành món ăn “quốc dân” trong mâm cơm ngày Tết của người miền Nam. Nồi thịt ba rọi được cắt vuông vức, kho mềm đến mức chỉ cần đũa chạm nhẹ là lớp mỡ trong veo tách ra, phần nạc thấm đẫm gia vị. Những quả trứng vịt luộc được thả vào, ngấm màu nâu cánh gián óng ánh. Chan một muỗng nước kho lên chén cơm trắng nóng hổi thôi cũng đủ làm nên một bữa ăn trọn vẹn.

Thớ thịt cắt khúc đầy đặn quyện vào nước kho tạo nên hương vị hài hòa – Nguồn: Internet

Với thế hệ cha mẹ, ông bà, đó không đơn thuần là món ăn, mà còn là biểu tượng của sự sum vầy. Nồi thịt kho lớn thường được nấu đủ cho vài ngày Tết, để dù bận rộn tiếp khách hay đi chúc xuân, cả nhà vẫn luôn có sẵn một món mặn đậm đà trên bàn ăn. Nó tiện lợi, no lâu và quan trọng hơn cả, nó giữ cho căn bếp luôn đỏ lửa, để cảm giác gia đình lúc nào cũng hiện diện.

Tuổi thơ của nhiều người gắn liền với hình ảnh ngồi bên bếp, nhìn mẹ trở thịt, châm thêm nước dừa, thỉnh thoảng nếm thử rồi cười bảo “chưa thấm”. Trẻ con háo hức chờ được gắp miếng thịt đầu tiên, người lớn nhường nhau quả trứng, bữa cơm ngày Tết vì thế mà ấm áp hơn bao giờ hết. Trong những khoảnh khắc ấy, thịt kho hột vịt gần như mang một ý nghĩa thiêng liêng: mùi của Tết, của nhà, của yêu thương.

Mâm cơm ngày Tết không thể thiếu món thịt kho hột vịt ăn kèm dưa kiệu – Nguồn: Internet

Thế nhưng, khi thế hệ Gen Z lớn lên, câu chuyện về món ăn này lại có thêm một sắc thái khác.

Thức ăn nhanh dần thay thế những món ăn truyền thống – Nguồn: Internet

Giữa nhịp sống hiện đại, khi ẩm thực trở nên đa dạng với trà sữa, gà rán, lẩu cay, đồ ăn nhanh hay những món ngoại nhập, khẩu vị của người trẻ cũng thay đổi. Thịt kho với vị béo, ngọt đậm và cách chế biến truyền thống đôi khi trở nên “nặng bụng” và dễ ngán. Ba ngày Tết, bữa nào cũng thịt kho, mở tủ lạnh ra vẫn thấy thịt kho, hâm nóng lại vẫn là thịt kho. Không ít bạn trẻ nửa đùa nửa thật: “Chưa kịp tăng cân vì bánh mứt thì đã sợ thịt kho trước rồi”.

Với họ, món ăn từng là “đặc sản tuổi thơ” bỗng trở thành một “nỗi ám ảnh” nhẹ mỗi dịp xuân về. Nhưng điều thú vị là, chỉ cần rời nhà một thời gian, cảm giác ấy lại thay đổi.

Khi đi học xa, sống trong những căn phòng trọ chật hẹp hay tất bật với công việc nơi thành phố lớn, nhiều người trẻ mới chợt nhận ra mình nhớ da diết hương vị cũ. Giữa những bữa cơm hàng quán vội vàng, một lần tình cờ ăn lại món thịt kho hột vịt, ký ức gia đình bỗng ùa về: tiếng nói cười, mâm cơm đông đủ, lời mẹ nhắc “ăn thêm đi con”. Hóa ra thứ họ nhớ không chỉ là món ăn, mà là cảm giác được chăm sóc, được thuộc về một mái nhà.

Ngoài tiệm có thể nấu đúng công thức, nhưng không thể nấu lại hương vị của kỷ niệm.

Có lẽ vì thế mà thịt kho hột vịt luôn tồn tại trong một vị trí rất đặc biệt: vừa thân quen, vừa mâu thuẫn. Nó có thể khiến người ta “ngán” khi ăn liên tiếp nhiều ngày, nhưng cũng có thể khiến người ta thèm quay quắt khi xa quê. Nó vừa đời thường, vừa chất chứa biết bao yêu thương thầm lặng của gia đình.

Với Gen Z hôm nay, thịt kho hột vịt có thể không còn “thần thánh” như cách cha mẹ từng nghĩ, nhưng chắc chắn vẫn là một phần không thể tách rời của Tết miền Nam. Bởi sau tất cả, khi năm cũ khép lại, điều người ta tìm kiếm vẫn là một bữa cơm sum họp, một căn bếp ấm lửa và một món ăn đủ sức níu giữ mọi người ngồi lại bên nhau lâu hơn một chút.

Và biết đâu, vài năm nữa thôi, chính những người trẻ ấy sẽ đứng bếp, kho một nồi thịt thật to cho gia đình nhỏ của mình, để rồi chợt hiểu: có những món ăn không chỉ để no, mà để nhớ, để thương và để gọi tên hai tiếng “quê nhà”.