Đứng trước ‘Hình và Hư vô’, ta nhìn thấy gì?

Triển lãm “Hình và Hư vô” (The Figure and the Void) diễn ra tại An Fin Art Gallery, 159 Đồng Khởi, TP.HCM, quy tụ ba nghệ sĩ đương đại Đinh Công Đạt, Rodney Dickson và Nguyễn Trinh Thi. Mỗi nghệ sĩ sử dụng một ngôn ngữ riêng: điêu khắc, hội họa và video sắp đặt để cùng đặt ra những câu hỏi về sự hiện diện, ký ức và những gì tưởng như đã biến mất.

Trong các tác phẩm của họa sĩ, nhà điêu khắc Đinh Công Đạt, những hình thể con người được tạo nên từ sợi thủy tinh (fiberglass) và gốm, với dáng vẻ gần gũi như những con người ngoài đời. Nhưng dù đứng cạnh nhau, các nhân vật dường như vẫn giữ một khoảng cách vô hình. Đông người nhưng không nhất thiết có sự kết nối, một cảm giác rất quen thuộc trong đời sống hiện đại.

Họa sĩ Rodney Dickson – nghệ sĩ người Mỹ gốc Bắc Ireland, mang đến gần 100 chân dung được vẽ trên những dải vải ga giường, tạo nên một không gian vừa đông đúc vừa mong manh. Những hình người hiện lên qua những nét vẽ mạnh mẽ, rồi lại như tan vào nền vải, gợi liên tưởng đến ký ức, sự sống và sự biến mất.

Trong khi đó, nghệ sĩ Nguyễn Trinh Thi đưa người xem trở về với hình ảnh Sài Gòn thập niên 1950. Những thước phim cũ, âm thanh và hình ảnh thành phố được sắp đặt trong không gian triển lãm, tạo nên một cuộc gặp gỡ giữa Sài Gòn của quá khứ và thành phố hôm nay.

Điều thú vị của “Hình và Hư vô” nằm ở chỗ triển lãm không cố đưa ra một câu trả lời duy nhất. “Hư vô” không đơn giản là sự trống rỗng. Đó có thể là khoảng cách giữa người với người, là ký ức đã phai mờ, là những điều không còn hiện hữu nhưng vẫn để lại dấu vết.

Và có lẽ, phần còn lại của câu chuyện thuộc về người xem. Bởi đôi khi, một tác phẩm chỉ thực sự hoàn thiện khi ta đứng trước nó đủ lâu để nhìn thấy điều nằm ngoài những gì mắt có thể nhìn thấy.

Giữa một Sài Gòn không ngừng chuyển động và ồn ã, “Hình và Hư vô” như một nốt trầm bất ngờ. Bước vào không gian ấy là bước chậm lại một nhịp để đối thoại với những điều vô hình: tiếng vọng của quá khứ, dáng hình của sự cô đơn, và cả sự mong manh của thực tại.

Triển lãm khép lại bằng những câu hỏi mở, để rồi chính bước chân người xem tiếp tục viết tiếp câu chuyện ấy – ngoài kia, trong cuộc sống thực hằng ngày.