Gom góp chút gió yêu thương ít ỏi những trưa bỏng rát, ba mẹ đã cùng chiếc quạt mo cau dìu dắt tuổi thơ chúng con đi qua từng tháng, từng năm. Biết bao cơn sốt, biết bao trận ốm, rồi cũng theo thời gian, theo tình thương bao la của ba mẹ mà dịu đi. Bởi vậy, con lại rưng rưng khi gần 30 tuổi đầu, theo ba ra vườn tìm mo cau làm quạt.

Sau những cơn mưa dài triền miên, hồ Thác Bà nước dâng lên ngùn ngụt. Ở chỗ có nhiều bụi cỏ, nước xâm xấp hoặc chỗ có nước mới từ các khe, các suối đổ xuống, cá thi nhau lên đẻ trứng. Nhiều nhất là cá chép, đuôi vàng choé, sống lưng nhô lên cả mặt nước, có con nặng những bảy, tám cân. Sau là cá dưng, cá diếc từng đôi, từng đôi một bám theo nhau lên đập nước ầm ầm.

Khi gió chánh bất bắt đầu thẳng ngọn đu đưa trên những đọt tre, lòng tôi lại cuộn lên nỗi nhớ cồn cào về miền Tây. Thế là cá linh đã kết thúc những chuỗi ngày lênh đênh theo con nước, lại một lần nữa tôi lỡ hẹn với quê hương.

Bạn có còn nhớ cái giàn hoa thiên lý quê mình, mà mỗi lần nắng rọi, ngước lên nhìn trong cảm giác bâng khuâng, mơ màng, lại chợt nhớ câu thơ của Hàn Mạc Tử trong Mùa xuân chín: Trong làn nắng ửng khói mơ tan Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng Sột soạt gió trêu tà áo biếc Trên giàn thiên lý bóng xuân sang

Tốt nghiệp 12, tôi ngồi xe đò 2 tiếng lên Sài Gòn đi học đại học. Những ngày tháng ở nơi đây đã cho tôi thấy một Sài Gòn thật khác so với những gì mình tưởng tượng. Sài Gòn đâu chỉ có những nhà cao tầng, sự sang trọng xa hoa mà còn có những cuộc mưu sinh chật vật. Tôi vẫn nghe dưới quê hay nói: “Giàu nhà quê không bằng ngồi lê thành phố”

"Một ngày, tôi thấy mình là hoa sen trên phố, đứng ở một ngã tư đường nào đó xa lạ đến thẫn thờ tìm bóng một người tri kỉ rồi lại quay gót ra về...áo nâu sồng bước nhẹ trên những cánh hoa vô thường thảng thốt. Trông rất quen như từ kiếp nao..."

Khi mọi người chìm trong giấc ngủ ngon lành, phố về khuya, trời đổ mưa, hình bóng mẹ tôi vẫn miệt mài quét dọn đường phố để có một ngày mai tươi đẹp, sạch sẽ. Đã bao mùa qua đi, tiếng chổi đêm của mẹ vẫn nhọc nhằn, chịu khó như thế. Càng nghĩ, càng thương mẹ biết bao nhiêu.

Mẹ tôi thường đi chân đất. Mẹ thường ướm bàn chân nứt nẻ như ruộng đồng hạn hán lên nền nhà đất bùn mát lạnh. Nền bùn vớt lên từ ao nhà. Hồn đất mộc mạc quấn quýt cả một đời người. Mẹ bấm chân xuống đất như bấm vào huyết mạch của hồn vía quê làng. Cái đòn gách của mẹ gánh bao chuyện làng, chuyện nước mà vẫn cứ uốn nhịp dẻo dai khi nặng khi nhẹ, khi đầy khi vơi nhưng không bao giờ tuột khỏi vai người. Mẹ giữ lấy cái thế cân bằng chung chiêng ấy để làm của tin, để cho và nhận, để vay và trả.

Mùa nước nổi về xen giữa mênh mang bàng bạc của nước vào mùa là cái vàng rực nôn nao đến khó tả của bạt ngàn bông điên điển. Mé sông, bờ đê nơi đâu cũng thấp thoáng trong cái sắc vàng ấy. Và điên điển, gợi nhớ về những món ăn yêu dấu của quê mình...

Những chùm hoa li ti, tim tím, đôi khi rơi đầy ngõ vắng, khiến lòng người lại nhớ ngày xưa. Ngày xưa ở quê, tới tháng ba, hoa xoan bắt đầu rụng trong mưa, những ngõ đất dẫn ra đường làng, hoa tim tím rụng mênh mang khắp con đường đi. Bây giờ thành phố cũng có hoa xoan mà đôi khi hoa xoan ấy, lại gợi nhớ về nhiều kỷ niệm khó quên.