Giữ hồn chợ quê giữa phố: Câu chuyện chợ Vị Thanh

1. Nguồn gốc của những cái tên “độc lạ”

Chợ Vị Thanh nằm gần cầu Cái Nhúc, trên đường Trần Hưng Đạo, phường 1, thành phố Vị Thanh (địa chỉ trước sáp nhập). Một điều thú vị hơn nữa là ngôi chợ có tuổi đời bằng với thành phố Vị Thanh. Năm 2010, khi thị xã Vị Thanh được nâng cấp lên thành phố, người dân vùng kênh Xa No đã lập chợ để giữ lại chút “hương đồng gió nội” nơi phố thị hiện đại. Cũng từ mục đích đó, người bán ở chợ đa phần là nông dân, nhà trồng gì bán nấy, nên giá cả thường rẻ hơn phần lớn các khu chợ khác. Và đó cũng là lý do mà nhiều người dân địa phương còn gọi khu chợ này là “chợ nông thôn” hay “chợ quê”.

Dáng ngồi chồm hổm nhưng tạo nên một văn hóa chợ độc đáo – Nguồn: Internet

Chợ Vị Thanh còn có một cái tên dân dã hơn rất nhiều là “chợ chồm hổm” để nói lên được đặc điểm đặc biệt của các gian hàng. Khác với nhiều nơi, nơi người bán được phân sạp hoặc ki-ốt, thì ở chợ Vị Thanh, những người nông dân chỉ ngồi chồm hổm hoặc kê một chiếc ghế nhỏ để bày hàng hóa của mình ngày ngắn, gọn gàng trong khoảng 2 – 4 mét² vuông quanh mình. 

2. Thời gian họp chợ

Nếu bạn từng rất ấn tượng với chợ phiên ở quê khi phải canh ngày họp chợ thì ở chợ Vị Thanh, bạn sẽ phải canh giờ họp chợ vì đa phần người bán hàng là những người nông dân nên họ chỉ mang đủ hàng để bán trong một khoảng thời gian nhất định để còn về làm việc đồng áng. Vì vậy, chợ chỉ hoạt động từ 2h sáng đến 10h nên phải đi sớm để có thể mua được đa dạng hàng hóa và thể cảm nhận trọn vẹn không khí đặc biệt nơi đây.

3. Ngôi chợ chỉ bán “của nhà trồng được”

Vì là chợ quê nên người bán cũng đều là những người dân dã, thôn quê với các mặt hàng từ nông sản quen thuộc như đọt súng, hạt sen, đọt choại, bông súng, tập tàng, rau dừa, hẹ nước, bồn bồn, lạc tiên, đến các món ăn đặc sản miền Tây sông nước như khô, mắm, chè và các loại bánh dân gian. Có lẽ chợ Vị Thanh không đơn giản chỉ là một khu chợ trao đổi buôn bán giữa các tiểu thương mà còn là nơi gìn giữ những nét văn hóa cộng đồng đặc sắc trong đời sống của người dân địa phương nơi đây.

Vẻ đẹp của nông sản được bày bán ngăn nắp – Nguồn: Internet

4. Chợ Vị Thanh – Ngôi chợ “chồm hổm” đẹp nhất Việt Nam

Nếu bạn từng quá đỗi ấn tượng trước những sạp hàng ngay ngắn, gọn gàng trong các game nông trại thì có lẽ khu chợ đặc biệt này sẽ làm bạn bất ngờ khi những điều bạn từng nghĩ về một khu chợ truyền thống có thể sẽ không xuất hiện ở đây. Khu chợ không quá rộng chỉ vỏn vẹn trong 10 mét² giữa lòng đô thị tấp nập và mỗi người bán hàng, người bảo vệ và người mua đều đã góp phần trong việc sắp xếp bố cục chợ, sử dụng không gian một cách ngăn nắp và trật tự nhất. Vì vậy, khi nhìn từ trên cao, hiện lên như những ô nhỏ xếp thẳng tắp và đầy đủ màu sắc hàng hóa khiến các sạp hàng hiện lên như một bức tranh đẹp đẽ pha trộn giữa bản sắc văn hóa đời thường và nghệ thuật sắp xếp. 

Ngôi chợ đẹp nhất Việt Nam với những gian hàng như được lấy thước đo để sắp xếp – Nguồn: Internet

Một nhà sáng tạo nội dung cũng phải cảm thán trên trang cá nhân của mình “Blog của Rọt”: “Ấn tượng đặc biệt nhất ở khu chợ này chính là sự cân đối, nghiêm ngặt, phân làn rất rõ ràng, sơ hở một xíu là bị các chú bảo vệ nhắc nhở liền, ngay cả khi mình vừa đến chợ loay hoay tìm chỗ gửi xe thì chú bảo vệ cũng hỗ trợ mình để xe cho ngang hàng thẳng lối, mọi thứ đều rất đồng đều khiến mình bất ngờ; chính vì thế đã tạo nên một thương hiệu ‘’chồm hổm’’ rất đặc biệt của chợ Vị Thanh“.

Vì thế, chợ Vị Thanh không chỉ là một không gian mua bán đơn thuần mà còn là một lát cắt sinh động của đời sống đô thị miền Tây đương đại. Trong nhịp phát triển nhanh của thành phố, ngôi chợ nhỏ ấy vẫn giữ được cách vận hành giản dị, trật tự và mang đậm dấu ấn nông thôn, cho thấy sự thích ứng mềm mại giữa truyền thống và hiện đại. Việc chợ tồn tại, được người dân gìn giữ và tự giác duy trì nề nếp mỗi ngày cũng đặt ra một gợi mở: khi cộng đồng cùng chia sẻ trách nhiệm, những giá trị văn hóa bản địa hoàn toàn có thể tiếp tục hiện diện bền vững giữa lòng đô thị đang không ngừng thay đổi.