Thực phẩm giả, kém an toàn: Hồi chuông cảnh báo cho người tiêu dùng dịp cận Tết

Thời gian gần đây, dư luận liên tục xôn xao trước hàng loạt vụ việc liên quan đến thực phẩm và các sản phẩm tiêu dùng không đảm bảo an toàn. Từ thuốc giả, sữa giả cho đến các loại thực phẩm trôi nổi, gắn mác “hàng ngoại”, “hàng cao cấp” nhưng không rõ nguồn gốc, tất cả đều khiến người tiêu dùng hoang mang. Mới đây nhất, một hãng đồ ăn hộp nhanh quen mặt với người tiêu dùng cũng bị tố vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm, khiến không ít người giật mình. Những sự việc này không chỉ làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo. Đặc biệt trong bối cảnh Tết Nguyên đán đang đến rất gần, khi nhu cầu ăn uống, mua sắm tăng cao đột biến.

Nhiều thực phẩm giả tràn vào thị trường tiêu dùng – Ảnh: Internet

Vì sao thực phẩm giả, kém an toàn vẫn có “đất sống”?

Trước hết, nguyên nhân lớn nhất đến từ lợi nhuận. Thực phẩm là mặt hàng thiết yếu: nhu cầu cao và tốc độ tiêu thụ nhanh. Chỉ cần cắt giảm nguyên liệu, bỏ qua khâu kiểm định, sử dụng phụ gia rẻ tiền hoặc nguyên liệu không đạt chuẩn, các cơ sở sản xuất có thể thu lợi lớn trong thời gian ngắn. Dịp cuối năm, khi người tiêu dùng mua sắm nhiều, tâm lý mua nhanh càng tạo điều kiện cho thực phẩm kém chất lượng len lỏi vào thị trường.

Thực phẩm giả, bẩn được hô biến qua vài lần ngâm tẩy hóa chất để trở thành món ăn hấp dẫn bắt mắt – Nguồn: Internet

Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến sự thiếu minh bạch trong chuỗi cung ứng. Nhiều sản phẩm được sang chiết, đóng gói lại, gắn nhãn mác bắt mắt nhưng thông tin về nguồn gốc, hạn sử dụng, thành phần lại mập mờ. Với người tiêu dùng phổ thông, việc phân biệt đâu là sản phẩm đạt chuẩn, đâu là hàng “đội lốt” không hề dễ dàng.

Ngoài ra, tâm lý chủ quan của một bộ phận người tiêu dùng cũng góp phần khiến vấn đề trở nên trầm trọng. Không ít người vẫn tin rằng các thương hiệu lớn, cửa hàng đông khách hay chuỗi ăn uống quen thuộc thì đương nhiên an toàn. Chính niềm tin này đôi khi khiến người tiêu dùng bỏ qua việc kiểm tra thông tin, cũng như chậm phản ánh khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Hệ lụy không chỉ dừng ở bữa ăn

Sử dụng thực phẩm kém an toàn là nguyên nhân gây ra ngộ độc, rối loạn tiêu hóa và nhiều bệnh lý khác – Nguồn: Internet

Thực phẩm kém an toàn không chỉ gây ra những vấn đề tức thời như ngộ độc, rối loạn tiêu hóa mà còn để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe. Việc sử dụng thực phẩm chứa hóa chất, phụ gia vượt mức cho phép trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến gan, thận, hệ miễn dịch, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính. Xa hơn, khi niềm tin của người tiêu dùng bị bào mòn, các doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng chịu ảnh hưởng, khiến thị trường trở nên méo mó và thiếu công bằng.

Người tiêu dùng có thể tự bảo vệ mình bằng cách nào?

Trong bối cảnh thực phẩm giả ngày càng tinh vi, việc tự trang bị kiến thức là điều cần thiết. Trước hết, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ nhãn mác, thông tin nhà sản xuất, hạn sử dụng và chứng nhận an toàn thực phẩm. Với các mặt hàng chế biến sẵn, đồ ăn nhanh hay thực phẩm đóng gói, cần chú ý đến mùi vị, màu sắc; nếu có dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không tiếp tục sử dụng.

Nói không với hàng giả và tố cáo ngay hành vi với cơ quan chức năng – Nguồn: Internet

Bên cạnh đó, thói quen tiêu dùng “rẻ là được” cũng cần được xem xét lại. Giá quá thấp so với mặt bằng chung thường đi kèm với những rủi ro nhất định. Việc lựa chọn cửa hàng, thương hiệu uy tín, có địa chỉ rõ ràng, được kiểm tra định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ gặp phải thực phẩm kém chất lượng. Quan trọng hơn, khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, người tiêu dùng nên mạnh dạn phản ánh đến cơ quan chức năng hoặc các kênh tiếp nhận thông tin chính thức. Sự lên tiếng kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần bảo vệ cộng đồng.

Cận Tết, người tiêu dùng cần tỉnh táo để Tết trọn vẹn hơn

Tết là thời gian của những bữa cơm đoàn viên và niềm vui đoàn tụ. Tuy nhiên, chính nhu cầu ăn uống tăng cao trong giai đoạn này lại trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho thực phẩm giả, thực phẩm không an toàn trà trộn. Giữa vô vàn lựa chọn, người tiêu dùng càng cần tỉnh táo, cân nhắc kỹ trước khi mua và sử dụng bất kỳ sản phẩm nào liên quan trực tiếp đến sức khỏe.

Tết là thời điểm người tiêu dùng cần cảnh giác nhiều nhất với các loại thực phẩm bẩn – Ảnh: Internet

Một cái Tết đủ đầy không chỉ nằm ở mâm cao cỗ đầy mà còn ở sự an tâm khi mỗi bữa ăn được đảm bảo an toàn. Tiêu dùng có trách nhiệm, lựa chọn thông minh và không thỏa hiệp với thực phẩm kém chất lượng chính là cách mỗi người tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng một thị trường lành mạnh hơn, đặc biệt trong thời điểm nhạy cảm như cận Tết.