VĂN HÓA

Trường ca viết trong một ngày của Vương Huy

Vương Huy • 24-09-2021 • Lượt xem: 1680
Trường ca viết trong một ngày của Vương Huy

Giãn cách xã hội trong đại dịch virus Wuhan là một đề tài sáng tạo cho các nhà thơ và họa sĩ. Trường ca viết giữa mùa covid - 19 của nhà thơ Vương Huy gửi về cho DDVN từ Cai Lậy - Tiền Giang. 

Tin và bài liên quan: 

Nhà thơ, dịch giả Đỗ Tư Nghĩa: Âm vọng con người

Giới thiệu thơ Ý Nhi: ‘Chút gì như bóng dáng đời ta’

Giữa thi pháp Nguyễn Quang Thiều và Thanh Tâm Tuyền

'Hành giả' và những bài thơ Tươi Nguyễn

Huỳnh Lê Nhật Tấn và loạt tranh 'Mùa mật nguyện' vẽ thời gian Covid-19   

Nhà văn Jesús Rodríguez Castellano giới thiệu thi phẩm 'Vỉa Từ' bản tiếng Tây Ban Nha

Vương Huy - Trường ca, giọng - nguyên - thủy!

Ngay trong những tháng ngày Sài Gòn giới nghiêm, giãn cách kéo dài suốt ba, bốn tháng liền vì đại dịch virus Corona Wuhan, Covid-19 tôi luôn luôn bị ám ảnh bởi mệnh đề thúc hối: Phải viết vì anh sẽ không còn sống bao lâu nữa!

Tất cả nhịp chảy bình thường của đời sống hằng ngày như bị bẽ gãy từng khúc đoạn, hiện lên thôi miên trong câu thơ của T.S.Eliot "không còn yên ổn" (No long at ease). Và tôi đã nhận được trường ca mới nhất của Vương Huy. "Hãy cho ta một tiếng thét / Đứt họng gọi tên trời". 

Tôi hình dung dịch bệnh Covid-19 đe dọa cả thế giới lần này như một mũi tên của Thượng đế (Arrow of God) đang bắn xuống để thử thách chúng ta. Trong một bài viết, tôi từng chia sẻ. nhưng hình như thử thách đó mới chính là lẽ sống! Chúng ta đang sống trong những ngày hỗn mang của đại dịch! Hàng chục ngàn xác thân thiêu rã thành bụi tức là cũng đang vây khốn trong ngọn lửa của phượng hoàng thời đại. Con người hiện tiền đã quá độc ác khi hủy hoại thiên nhiên, tiêu diệt các loài vật khác không thương tiếc. Thế giới đã mất cân bằng, cán cân sinh thái nghiêng lệch. Các quy chuẩn đạo đức bị vứt bỏ, dẫm đạp không thương tiếc. Đã đến lúc loài người độc ác cần phải tái sinh tử tế hơn. Cần thiết thượng đế sẽ thay cả nhân loại mới, kẻ ác chớ tưởng là mình vô địch. Mỗi người có cách đào thải nỗi buồn riêng để thoát ly khỏi ám ảnh thần chết như đang ngự trị trên tầng trời thành phố. Thơ bao giờ cũng là tiếng kêu hân hoan cũng như tiếng kêu tuyệt vọng...

Và trong cảm thức đó tôi đọc trường ca "Nghiêng bóng quê dài" mới nhất của Vương Huy. 

Vẫn một giọng- nguyên - thủy (voice - primitive), là cái chất men ma mị từng những tháng năm nào trong "Lửa sâu cõi đá" nhưng đoạn tuyệt hơn, bức triệt hơn. Vì thế thơ tung tóe, bi thương, những ý tưởng hỗn độn cuồn cuộn tung chảy như một nhà thơ đích thực cần phải có. "Đau trong ánh nhìn dội ngược". 

Có thể thi sĩ đã nghĩ sai nhưng vì đam mê nên hắn luôn luôn cảm thấy đúng. "Ta ngậm trong họng từng uất hận không tan / Trăng thống khổ mọc trên nền trời tiêu diệt". Vì thế bi kịch luôn là men ngấm (immersion) kiềm hãm mỗi bước chân của câu thơ. 

"Một vùng đất giọng người đè nặng". Câu thơ nghe như xác lập phong cách thẩm mỹ mới. Đó là sự tối giản tập trung cao độ. Sắc lạnh, thăm dò mũi khoan tử thần bệnh tật thế kỷ: "Người hoảng sợ im nhìn không thưa thốt / Mọi người ngồi trong nhà mình như hang động / Tâm hồn đau theo cảnh bên ngoài / Sương vây bóng khói / Gương mặt Tử Thần trắng bệch / Săm soi từng xác chết". 

Tôi đọc "Nghiêng bóng quê dài" và có thoáng chút nghĩ đến "Quê hương tan rã" (Thing Fall Apart) của William Butler Yeats. Chỉ tiếc là mạch thơ đuối hẳn về sau. Giống như sự kiệt sức phải kéo lê cái đuôi trần gian đi giữa chán chường, nức nở, than van và niềm tuyệt vọng! Hóa ra thi sĩ Việt Nam thường dễ khóc và ham khóc. Lấy nước mắt giải quyết vấn đề chứ không tĩnh tuyệt, lý lẽ và trí tuệ đến cùng như các nhà thơ lớn của thế giới. 

Điểm mạnh của trường ca "Nghiêng bóng quê dài" đó là Vương Huy chỉ viết trong một ngày. Một ngày để viết một trường ca đúng là kỷ lục, hiếm thi sĩ nào làm được. Nhưng điểm rơi của nó cũng nằm ở chỗ đó! Yếu huyệt và tử huyệt chôn chung một chỗ.   

Trường ca có tìm hiểu và đi sâu về ngôn ngữ bản địa. Đó là vùng đất Cai Lậy địa phương, nơi tác giả đang sống. Như ở đoạn trên tôi đã viết, truy tầm và tấn phong một giọng - nguyên - thủy (voice - primitive) làm thêm một điểm cộng nữa cho bài thơ dài này của Vương Huy. "Ta yêu ánh trăng soi trên hàng cau / Ta yêu những bờ rào hoa nở / Ta giấu tình quê vào ngực áo / Ta yêu sao gương mặt người thiếu nữ / Giặt áo bên hè vò nát tâm tư...".

Ngôn ngữ đơn giản như thế là tuyệt vời, nhất là khi trường ca đang đề cập dến những điều sâu sắc, đầy cảm xúc và vô vàn đắng cay của thực trạng đại dịch Covid - 19 đang từng ngày từng giờ cướp đi biết bao sinh mệnh. Lò thiêu cũng không còn đủ chỗ. Tử thi phải chuyển sang ướp lạnh chờ ngày rã đông mới lên được giàn lửa! Bi kịch chúng sinh thời đại.  

Nhân nói về ngôn ngữ thơ, tôi cũng muốn chia sẻ thêm là tôi rất thích một ý của nhà văn Milan Kindera "Người ta không sống trong một đất nước, người ta sống trong một ngôn ngữ. Tổ quốc chính là ngôn ngữ chứ không phải bất kỳ cái gì khác!". 

Cũng ý thế, Nhà thơ làm việc như "tháo hộp sọ" tìm chữ! Để chữ vẽ nên chân dung y! Không cần bất kỳ cái gì khác! 


Sài Gòn, Phổ Quang, chiều tiết thu, mưa muộn 24.9.2021.

Nguyễn Hữu Hồng Minh giới thiệu 

1
Tranh của họa sĩ Đinh Trường Chinh

DDVN GIỚI THIỆU TRƯỜNG CA "NGHIÊNG BÓNG QUÊ DÀI" CỦA HƯƠNG HUY 

1.

Rạng đông bóng quê

Chân trời mây địa ngục

Hoảng loạn và kinh sợ

Gió thổi vướng hàng cây

Đường xá vắng tênh hênh nằm đợi chết

Hoang tàn in trên mặt người

Cơn trầm uất chìm sâu đáy mắt

Đời đã vắng câu kinh thất thểu

Bóng ngôi chùa trầm mặc dưới bóng trăng khuya

Không quá khứ

Xô đổ lòng người dưới thiên tai

 

Những rạch mương khô cằn cạn kiệt

Lục bình trôi vong thân

Những chiếc cầu nằm đợi bước chân dưới nắng

Không ai đi trên đường

Quê hương chìm sâu trong hoang vắng

Mặt nạ bịt kín gương mặt

Mọi người đi lênh đênh trên phố chẳng nghĩ gì

Bóng Tử Thần âm u réo gọi tên ai trong gió hú

Từng căn nhà đóng cửa lặng im

Hắt đổ bóng trưa

Cây lá chết nghìn lần trên đất lạnh

Hoa thôi rơi lá đổ xạc xào

Nỗi hoang vu ăn sâu vào lòng người

Thân đã nát dưới chân trời tuyệt vọng

Lạnh lẽo bóng mây đen ám ảnh

Mưa đổ sập đất trời đóng kín

 

Chân thèm con đường

Quẩn mãi trong ngôi nhà tù túng

Ngày trôi từng khắc

Mỗi thời khắc điểm nhịp cái chết

Khói thuốc mọc nhánh trên tay

Ngực đầy chật chứa âm u mơ hồ sương phủ

Mộng trần gian thôi nở hoa

Ai đã chém đứt lìa cơn mộng

 

Mây chùng chình trời như tảng phiêu nham

Trăng có mọc cũng không còn ai ngắm

Quê rỉ rên thở kín trong cổ họng

Mưa quét qua sấm động ăn ruồng trong trời mây trĩu nặng

Người nhân tai còn trời thiên tai

Đe dọa hủy diệt

Loài người đi không biết về đâu

Tang thương và đổ nát

Hơi thở phải giấu

Tiếng hát vọng kêu hú trên cao

Con người trở lại thời tiền sử

Lan tràn đại nạn

 

Những xác người khiêng đi hỏa thiêu

Lò thiêu chật không còn chỗ chứa

Người quỳ lạy trên vỉa hè mưa tầm tã

Tiễn người thân đi đến cõi vô cùng

Bóng Tử Thần đè nặng

Toàn nhân loại chìm trong đêm trường Trung cổ

Ai còn mộng

Chết tâm tư tiếng sét kinh hoàng

Hãy giấu mộng nuôi ngày tới

Hãy đẻ ra một bầy con mạnh khỏe

Chuộc lỗi cha ông lầm lạc

Nền văn minh bị hủy phá

Đói dật dờ trong ánh mắt con người

Ngọn lửa cháy bập bùng thiêu tất cả

Trong lửa phừng phừng ai hú gọi tên nhau

 2.

Nắng có lên cũng không còn sáng nữa

Bóng người đi thất thểu trên hè

Hàng quán đóng cửa dòng đời ngưng bặt

Nhớ ngày nao lang thang phố đêm

Ly rượu nồng cay đắng lạ thường

Những bài giảng xô ta vào tuyệt vọng

Chữ nghĩa ám hồn mộng Liêu Trai

Những cú đánh gục ngã của đời

Những quán cà phê ta lang thang

Những quán rượu ta lang thang

Những cô gái giang hồ cưu mang

Không còn mộng giữa cuộc đời tàn bạo

Không còn thơ giữa cuộc sống cơm áo

Chữ tan tành trong nắng chiếu mênh mông

Hoang vu khép kín cửa hồn

 

Trăng rọi xuống một bóng người lầm lũi

Người em trai đã chết rất cô đơn

Từ đây vắng bặt tiếng đờn

Lòng nát cả như có ai đập phá

Người thương bỏ ra đi

Không một lời từ biệt

Mang cái cười đắc thắng lúc chia tay

 

Xin cho tôi quên tất cả lúc nầy

Đời đáng sống mà hồn ta rũ rượi

Rượu nốc vào rung tiếng thơ trong sương

Mộng chìm trong mộng

Chất chồng mộng mị oan khiên

Mười năm hoang lạnh ôm bóng trăng

Đắp gió thổi bốn bề cay đắng

Mây che kín ngực

Vận áo mây bồng bềnh chân trời

 

Không nói một lời

Môi kín chặt nghiến răng ghi xuống

Bản trường ca cô độc tận cùng

Đời đập nát từng giấc mơ mới lóe

Sông vô hình đưa đẩy mộng mơ

Trăng ơi hãy mọc trong vòm ngực ta

Tròn vành vạnh hay khuyết dần đau khổ

Ánh sáng trăng xoa dịu cơn đau

 

Ta bầm dập ôm ngực trào huyết

Thổ từng cục máu đen

Bốn bề phố phường giăng kín

Sét điếng hồn ném xuống không tiếc thương

Mưa buồn ngập rụng rơi ngoài nẻo vắng

Từng cơn sầm sập đất trời

Mộng liên hồi đời đổ gục

Quê sao tàn nhẫn với đứa con trở về

Lòng sưng tấy vết thương trầm ẩn

 

Hãy cho ta một dòng sông

Để ta uống vào lòng cơn khát

Rượu đổ mãi mà lòng chua chát

Đau thương chất ngất trong đầu

Ngôn ngữ truy bức

Khủng bố tâm hồn

Cái tàn ác đã trở thành hiển nhiên

 

Những quán cà phê hoang tàn tiếng hát

Giọng ca không bay thoát

Chùng xuống theo những nhịp

Một vùng đất giọng người đè nặng

Bức hại nhau thỏa thích bầy đàn

Ta ngậm trong họng từng uất hận không tan

Trăng thống khổ mọc trên nền trời tiêu diệt

Từng lóng xương xanh

Vùi chôn trong mộ huyệt

Đêm nay hồn ma vùng trở dậy

Réo tên người đi trên phố lênh đênh

 

3.

Hồn quỷ dị cúi xuống ngục tim

Những câu thơ ma ám

Bóng ma lung linh trong hồn

Phất phơ áo trắng ai thác oan

Về đòi lại tâm hồn đã mất

Chữ gieo xuống dội lên tức tưởi

Trang giấy chối từ mặt chữ yêu ma

 

Ta thường ngồi một mình trong nghĩa địa

Giỡn đùa cùng hồn quỷ khóc trăng tan

Những ly cà phê nâng lên miệng

Bóng ai chập chờn sau rặng chuối xa xa

Ngồi nghĩ những câu thơ chết đọng

Ngồi trầm tư cho một lẽ sống

Ngồi hoang vu cho hết cuộc đời

Ngồi âm thầm trong bóng đêm rơi

Xin toàn vẹn mảnh hình hài oan khốc

Nghiệp trả dần theo nhịp thở điêu linh

 

Ta thường đến những ngôi chùa thắp nhang nói thầm cùng những tượng Phật

Câu kinh nào xa xót ru mê

Tiếng mõ điểm nhịp dẫn hồn ta trong bóng xế

Về đầu thai lại cõi trăng lên

Những thiền sư im lặng

Dạy ta bằng trực chỉ nhân tâm

Giao cho ta ngòi bút

Dẫu đau thương ta vẫn nhận lãnh phần

Phần đời cay nghiệt của một thy sỹ

Gió thổi giật mái tóc dài phủ gáy

Mắt đứng tròng chớp lóe cái nhìn

 

Ta còn đủ chân tay và trái tim

Ôm ngực gục xuống tờ giấy trắng

Không một chữ nào được ghi lại

Vô ngôn toàn phần

Chữ bất đắc dĩ gieo vào lòng người trạng thái

Mộng chưa xong đã tiếng gọi lên đường

 

Đường thiên cổ miên viễn dài xa tắp

Ta sánh vai cùng bóng ma

Ta khoác vai cùng hồn quỷ

Ta từ chối loài người chơi cùng quỷ

Sống say mê cho hết một kiếp nầy

 

Đừng hỏi ta vì sao

Con người phạm trọng tội

Đưa dần nhau về cõi chết mông lung

Một mai giã từ kiếp sống

Cho ta làm ma phơ phất bóng đêm dài

Hồn oan thác xuống tuyền đài

Không cung khai những dấu đời bức triệt

Con người muốn ta chết

Nhưng không ta vẫn sống

Giữa đất trời như một bóng gội nắng gội sương

Như hồn ma bóng quỷ giữa đêm trường

Trăng cháy rực như lửa bùng nguyên khối

Soi hồn ta đêm nay

Bóng ta dật dờ ngõ chuối vồng khoai

Chập chờn từng con hẻm

Tiếng chó tru lên hoảng khiếp

Tiếng mèo rên đọa lạc hồn thơ

 

Những chiếc áo đồng phục xanh

Đã tống giam ta vào cõi điên bất xác

Nơi đó ta nhìn thấy những hình nhân trần truồng

Sống như trong địa ngục trần gian

Những chiếc áo từ mẫu

Cứu ta khỏi bàn tay hạ thủ

Những cơn buồn liên tiếp

Về vây phủ hồn ta

Ta vẫn tỉnh nhưng hồn đầy ma quỷ

Ta nuôi trong đầu tiếng hát đêm khuya

Tranh của họa sĩ Đinh Trường Chinh 

 4.

Chữ bắt vần sống trong đảo lộn

Mộng thoát hình không cửa ngục đầu thai

Hoa cô đơn rơi trong bóng đêm dài

Trăng khao khát mọc trên trời đỏ ối

Những kiếp lầm than đi dần vào ngõ tối

Mang những tâm sự về đâu

Người phu hốt rác mặt cúi gằm nhẫn nhục

Moi trong thùng một thứ để ăn

Một lũ điên cuồng loạn vì tiền

Miệng đớp thủng cả tim người máu huyết

 

Ta vẫn tìm đến tương lai

Bằng hồn thơ giam ngục

Sống kề bên những ngọn lưỡi lật lọng

Sự tàn ác đã không còn biên giới

Bao phủ quanh ta là một màu đen tội lỗi

Phật cúi nhìn ngoảnh mặt làm ngơ

Nhân gian mê đồ lòng người liên kết

Để tìm đến cõi chết

Tan hoang ánh nhìn

Chết gục niềm tin

Phá cửa ngục tìm cho ra trần thế

Nơi con người sống thoát kiếp đọa đày

 

Hãy cho ta một lưỡi kiếm

Đâm phập vào tim ác thú

Dòng máu vọt phăng rửa nhục rửa hờn

 

Hãy cho ta một tiếng thét

Đứt họng gọi tên trời

Để gào rú những khi chìm ngập

 

Hãy cho ta một ngôn ngữ

Để giải trình với Thượng Đế bên trên

Về kiếp người lầm than

Bị chà đạp dưới bàn chân mãnh thú

 

Hãy cho ta một cái đầu

Mở ra muôn cảnh

Khơi gợi siêu linh

Hồn nổi loạn một ngàn vấn nạn

Không có gì trên mặt đất tái sinh

 

Hãy cho ta một trái tim

Bao dung rộng khắp

Để ta ôm vào cuộc sống tàn tạ

Nhân loại trầm luân trong oan khổ vô cùng

 

Hãy cho ta một tiếng reo mừng

Đón cho nhân loại những thánh thần xuất hiện

Trên dãi đất giằng xéo liên miên

Người với người đã trở thành thú dữ

Đại nạn đến lòng người nối lại

Nối lại lầm than

Nối lại thương mang

Nối lại dòng giống đã qua vô lượng kiếp

Nối tình người

Nối hồn nhau kết liên chống lại sự triệt hủy

Khi quê hương còn trong khổ ải

Chẳng ai cười nổi giữa niềm đau

 

Hãy tìm nhau

Hãy tìm nhau

Đừng phân biệt sang hèn giàu khổ

Hãy nhìn cho rõ

Những ai lòng lang sói

Những ai ấm tim người

Những ai cù bất cù bơ

Trên vỉa hè gió lùa nằm đợi sáng

Hãy nhìn nhau cẩn trọng

Và thương nhau hơn hết bao giờ

Để cho kiếp người thôi lạc lõng bơ vơ

5. 

Tiếng cu gù trong hoang lương tận diệt

Bóng quê hương xiêu đổ ngả nghiêng

Lòng người thất tán

Hoảng loạn in trong mắt

 

Ta nhớ ngày xưa quê thanh bình êm ả

Những con đường mòn dưới bóng hàng cau

Hoa cau rụng trắng đêm trăng hò hẹn

Những cánh đồng lúa rập rờn mướt xanh

Những tiếng hát tiếng hò vang lên trong buổi cấy

Người dân quê sống im lặng mà vui

Quê ta ơi những chiều nhạt nắng

Dưới hàng tre trăng mọc ban ngày

Ta tìm chi ta tìm ai

Mà hoang vắng trong từng đáy mắt

Giữa hư không vọng về

Tiếng ai nói trên đầu âm ỉ

Trên thập giá Chúa đứng dang tay

Không cứu rỗi nổi cảnh đời xiêu lạc

Tiếng chuông nhà thờ vang lên mỗi sáng Chủ nhật

Gọi mọi người thức tỉnh lương tri

 

Dòng sông quê hương mênh mông xanh biếc

Những chuyến tàu chở cát ngược xuôi

Ôi quê ơi

Những ngày nầy tôi thấy mình bất lực

Đau trong thân thể

Đau trong hồn

Đau trong ánh nhìn dội ngược

Những người thân của ta đã ra đi qua bờ bến khác

Những ngôi mộ trầm mặc

Ta đã chết trong lòng mình muôn kiếp

Mong tin lành phủ khắp nhân gian

 

Từng đêm say chẳng bóng cô nàng

Rợn trong lòng từng lớp sóng xô đuổi

Sóng sau đè sóng trước

Sự phủ định cay nghiệt

 

Ta tìm chi trên mảnh đất khô cằn

Giấu tâm thức vùi sâu vào ngôn ngữ

Những người bạn xa lánh ta

Còn hạ sát tâm hồn nhau bằng tiếng nói

Ta ngẩng mặt lên hỏi trời

Có thấu lòng ta

Có thấy tình ta

Bao oan khốc cứ dập vùi định mệnh

Nặng nề đổ sập

 

Ai lướt đi ngoài đường như bóng ma

Chân không chạm đất mắt nhìn sâu hoắm

Nát tâm tư ngõ hẻm gầy

Vùi tâm sự trong lòng kín tiếng

Miệng ngậm cứng không rên rỉ

Sống giữ lấy chết mang theo

Xuống huyệt mộ từng dòng huyết lệ

Trên đầu mộ ta hãy cắm

Một nhành hoa phù dung

Cho một kiếp người sớm nở tối tàn

Giữa hai khoảng thời gian

Là sự cung hiến

Những vần thơ máu tươi

Những vần thơ địa ngục

Những vần thơ chữ nghiêng đổ gục

Gió điên mê thổi réo muôn bề

Không liếp che nỗi niềm tâm sự

 

Sống như cởi truồng

Gào rú giữa ánh trăng

Nuốt sâu đêm đen vào ngực

6.

Tiếng chim kêu đau thương trong nắng nhẹ

Hoa móng tay rụng lả tả bên thềm

Tuổi thơ ta đùa nô cánh bướm

Đuổi theo cánh bướm

Quên nẻo về lòng bát ngát xa trông

Tuổi thơ tắm trong mưa dầm

Khi ấy đất trời còn thân thiện

Khi ấy ta chưa biết nhiều bao câu chuyện

Lòng rưng thơm trên mái lá khói chiều bay

Những đêm khuya ta đứng ngắm rặng mây

Bay che phủ ngang cõi trời trăng tỏ

Một cảnh giới thần tiên ta chưa rõ

Nhưng sống trong đó nhiều năm

 

Cho đến khi ta biết âm thầm

Đời dâng nỗi sống rạt rào như lá múa

Những câu ca những bài hát

Theo ta vào giấc ngủ

Thấy cuộc đời bi thảm

Vô thường cõi nhân sinh

Những bài ca khói êm

Men dựng mộ ngút ngàn sầu tỏa

Rồi ta yêu

Rồi ta nhớ

Mắt người em trong vắt đến ngẩn ngơ

 

Giã từ trường cũ ta đi

Vào gió bụi phương trời mây dựng

Trong hoang mê trong tàn lộng

Những vần thơ cứu chuộc đời ta

Tuổi trẻ lao đao phóng đãng không nhà

Trí theo đuổi những tượng hình vô ảnh

Tìm sâu vào tâm cảnh

Mới biết cuộc đời mọc lên những đau thương

 

Những đêm sương

Ta lang thang phố phường trong ánh đèn vàng vọt

Những cô gái điếm

Khóc cùng ta thân phận khổ nhục

Cười cùng ta trong hoan lạc

Đi cùng ta trên con đường

Hút cùng ta chung điếu thuốc

Chia sẻ cùng ta dấu vết thơ gầy

 

Ôi quê chiều nay

Nắng đã quái trên hè đường

Tia sáng vàng rực soi chết đuối

Bừng lên tuyệt tự

Ta nhìn quê trong bóng nắng chiều trôi

Ta còn mang mảnh hình hài

Tóc rối rũ xuống vai buồn phiêu dật

Áo quần lếch thếch

Chữ như ma ám ảnh suốt đêm dài

Quê hương bóng đổ

Như cây cổ thụ nghiêng hắt

Lên tâm hồn ta bóng mát dịu êm

 

Quê ơi những chiều mưa rụng

Ta còn tìm đâu tiếng đàn rơi

Những nốt nhạc nối nhau đi trong đêm sầu động

Những dáng người thoảng qua

Ngón tay nhấn đau phím đàn rồi về trong huyệt mộ

Bao nhiêu người sang bờ bên kia

Sóng vẫn vỗ dưới dòng sông mê từng đợt

Địa ngục nào đây

Thiên đường nào đây

Ta thầm hỏi ngước nhìn lên mắt Phật

7.

Quê hương trong mùa đại dịch

Những gói thức ăn chia sẻ cùng nhau

Lòng Bồ Tát thấm trong từng ngõ hẹp

Những xác chết về thăm nhà

Mộng đã nở ở phương trời khác lạ

Những dòng người đổ ngược về bản quán

Nơi ra đi vì tương lai cơm áo gạo tiền

Đời mưu sinh vất vả

Lây lất bên đường những dáng người nằm tơi tả

Trời sao chẳng rủ lòng thương

Lại chơi ác bắt người vô tội

Những nguồn tiếp tế dọc đường thiên lý

Lá lành đùm lá rách

Xót cùng nhau nòi giống Lạc Hồng

 

Quê hương ơi cho ta gửi trăm ngàn lần từ tạ

Một mai ra đi nhớ bóng nắng đỏ sầu

Những truyền thuyết giống nòi

Ngọn Ngũ Lĩnh vẫn còn trơ tuế nguyệt

Những chiếc bánh đa bẻ xuống trên đầu

Như cái lạy hồn thiêng sông núi

 

Những ly rượu ta uống cùng bạn bè trên hè phố

Đêm lang thang tìm thơ

Những trang báo những bài thơ đăng tải

Được ta viết âm thầm trong bóng tối cô đơn

Ta nhớ từng ngọn đèn đường

Thành phố sống như một người bại liệt

Bấy giờ một mình ta trong sương

Đi không biết về nơi nào không rõ

Lạc trên bờ bến tương lai

Khói rít đậm mảnh hồn sặc sụa

 

Những gương mặt bạn bè thời trai trẻ

Những dòng thơ góp tiếng xây đời

Đêm chìm lạc nằm bên nhau khói tỏa

Mộng nhiêu khê trên thân phận mỗi thằng

Chữ không nuôi nổi dạ dày

Đành tán lạc về quê trong ngậm ngùi

Tất cả tâm hồn đều tan nát

Đổ vỡ muôn trùng đời sống riêng mang

Gặp lại nhau vẫn cười ha hả

Phô hàm răng khói ám

Lại rượu nốc vào và thơ lên tiếng

 

Đứa sống xa xôi nơi Trung phần kham khổ

Đứa ngập chìm giữa phố thị bụi bay

Đứa về quê bán cháo phổi qua ngày

Sương thấm ướt mái đầu từng đứa

Vọng vào nơi xa những giọng thơ băng hoại

Cúi đầu nhìn mặt đất nhuộm đen

Thơ chẳng bao giờ làm nên kỳ tích

Ôm thân phận đọa lạc

Nhìn súng gươm khua lên trời giông bão

Mỗi thằng đều mang nỗi sợ vô hình

Cái án trảm còn nguyên trên cổ

 

Ta lại về quê xưa khi trời đầy giông tố

Hồn ra đi tuyệt dấu chim bay

Những ngày say

Rượu cứ đổ ngập đầy cổ họng

Cho quên sầu đau cho dài thêm chiếc bóng

Cho điên mê từ đó cứ xa lìa

Mộng đầu còn nguyên vẹn

Chẳng thấy chân trời

Chỉ còn bão nổi

Cuộc phân ly tan tác cánh hoa lay

8.

Bóng bướm bay in hình trên đất

Như bóng thời gian đã hóa thân

Người lặng lẽ ngồi nhìn lòng mình

Phố hoang vu cửa nhà khóa kín

 

Bóng Tử Thần vờn lượn qua từng nẻo đường

Người hoảng sợ im nhìn không thưa thốt

Mọi người ngồi trong nhà mình như hang động

Tâm hồn đau theo cảnh bên ngoài

Sương vây bóng khói

Gương mặt Tử Thần trắng bệch

Săm soi từng xác chết

Chiều mưa đổ sầm sập

Kéo nhân gian vào nỗi buồn tiêu diệt

 

Hãy cho ta đi khắp quê hương mình

Thăm từng mái nhà nhặt nắng dưới hàng cau

Nhặt từng sợi thương đau

Kết lại thành bức thêu

Cảnh địa ngục bây giờ đã rõ

 

Ta thương quê hương mảnh hồn đau nhức

Nhìn từng người khép mắt

Như một sinh phận

Mỗi người chết là một mảnh hồn ta đã mất

Rách bươm tâm linh

 

Ta chìm trong sách vở yêu thương nét chữ Việt

Uống vào hồn những bài thơ

Bóng con cuốc còn kêu thảm thiết

Hồn quê hương gió thổi hàng tre

Con sông quê nằm yên tĩnh mịch

Soi bóng xóm làng khói tỏa chiều về

Xin cho ta một lần mãi mãi

Chết trong quê hương đằm thắm suốt thiên thu

 

Chiều quê tiếng mõ

Bóng nhà sư áo nâu bên cửa

Những đồng lúa xanh thơm

Hạt gạo trắng mang vị đời bao kẻ

Ta yêu ánh trăng soi trên hàng cau

Ta yêu những bờ rào hoa nở

Ta giấu tình quê vào ngực áo

Hít thở vị nồng của đất đai

Nhớ tiếng dế than trong đêm dài

Và bờ ruộng xâm xấp nước

Mùa lũ lụt những chiếc xuồng vội lướt

Bông bằng lăng nở tím bên đường

Bông điên điển vàng ươm

Bát canh rau mang mùi khói rạ

Ta yêu sao gương mặt người thiếu nữ

Giặt áo bên hè vò nát tâm tư

 

Trưa bay lên câu vọng cổ

Tiếng ngân dài trên sóng nước mênh mông

Những câu vọng cổ mang hồn người đi mở đất

Đi mãi vào sâu hút

Chiều sâu tâm thức

 

Bây giờ ta ngồi đốt thuốc

Giấu vào lòng sợi khói phù du

Thân ta như khói

Tản lạc đêm nao vô ảnh vô hình

Khi kiếp trần duyên đã hết

Ta mang hồn quê khép mắt

Ta mang hình quê xuống mộ

Ta sẽ trở lại như cánh bướm chập chờn

Thăm cảnh vật xứ quê mùa nắng lộng

Và trong đêm mưa

Ta về ngồi khóc bên cửa mộ hoa rơi

9. 

Nắng đã hắt vào mái hiên cạn buổi sáng

Thơ tâm tư giải tỏ đôi điều

Bóng chữ liêu xiêu

Đội quan tài tìm người hỏi mệnh

Tan trong hư không những hơi thuốc

Ảnh hình quê hương vương vất trong đầu

Những con người lao khổ vẫn đi trong đêm thâu

Trong mưa nắng bao phen kiếp cần lao

Trong gió lạnh thời tiết biến đổi

Trong cơn đói đổ gục xuống vỉa hè

 

Bóng Tử Thần vẫn ám ảnh trên đỉnh ngọn núi thiêng

Xin tan hết âm khí lùa vào hồn quê lúc nầy

Xin cho lượn bay những cánh chim chiều quê êm ả

Bầu trời xanh thanh thản đến không ngờ

Phố phường vắng hoe mùa tận thế

Những góc đường bẻ gập góc vuông

 

Quê ngày xa xôi bình yên bao mộng đẹp

Đến bao giờ hồi phục được đây

Ai đánh cắp bao sinh mệnh

Ai nhóm lửa trời soi vạn dặm

Ai tìm trong tiếng hát nữ ca sỹ thầm thương

Những con người nối tay nhau rất chặt

Đi miên man vào ruột núi đồi

Quê dang mở vòng tay đón nhận

Ngủ trong tình quê tiếng nói mấy nghìn năm

Nhớ chiếc nôi đưa giọng hát rầu rầu

Câu ca dao ngọt trên đầu môi thớ lưỡi

Những tục ngữ đúc kết hằng bao đời

Dạy con người sống khôn trên đất Việt

Bao tang thương xin một lần dứt hết

Để giống Tiên Rồng vui như hội trên non nước phôi thai

 

Chiều nay

Mảnh hồn quê đầy chật

Ríu ran giọng nói muôn người

Gió lùa phên liếp

Ao bèo đọng hồn quê

Ai soi tìm mảnh đời hoa niên

Tìm cho thấy dấu tình vương lại

 

Giữa miền quê nầy ta sống

Hít thở không gian dậy tiếng côn trùng

Xin cho qua một cơn đại nạn

Ta thắp nén nhang cúi lạy hồn quê

Phảng phất trong mây trong gió

Mơ hồ trong suối trong sông

Đậm nét trên mặt người

 

Quê hương là một dòng đời rất thật

Một dòng sống miên man

Bao người nối lớp

Đi miệt mài trên dãi đất hẹp thân thương

Tìm một con đường

Sáng sủa nhất cho bao sinh phận

 

Ta nhớ ánh đuốc dừa lập lòe trong đêm tối

Cháy phừng tí tách tiếng quê hương

Những con sông quê muôn đời trôi sóng

Bãi bờ nằm lúa trổ xanh non

Những con sông quê nuôi mình khôn lớn

Những nền văn minh nên hình nên dạng

Trên lưu vực những con sông

Ơi sông Hồng sông Mã

Ơi sông Hương

Ơi Cửu Long Giang chín nhánh

Đưa hồn người về lại trong nhau

Tìm lại giấc mơ đầu

Giấc mơ Việt của cha ông thuở trước

Còn ngủ sâu trong nấm mộ tiền nhân

 

10.

 

Tôi mang thân phận thy sỹ

Sống chưa nguôi một kiếp tủi hờn

Muốn ôm quê hương bằng cánh tay Trường Sơn

Vỗ về những vết thương

Lần vào dấu tích còn sót lại

 

Quê hương như người em gái

Thấu tận lòng nỗi khổ anh trai

Bao hoang phế đời tôi xin chịu hết

Để chữ lên xanh Tiếng Việt mến thương

Những bài thơ nằm trên mặt giấy

Đợi người trao thân

Quê hương trong tôi là khúc dân ca

Quê hương trong tôi là bờ ao bèo đặc

Quê hương trong tôi là ánh trăng soi xuống khóm hoa

Mảnh tình quê sao giờ tan nát

 

Hãy cho tôi trở ngược về quá khứ

Sống lặng thầm sống thân thuộc nhi nhiên

Những bài thơ của tôi như bóng thuyền

Như bóng con đò

Chở người qua bờ bến mới

 

Quê hương đau khổ nhiều rồi câu ca còn đẫm lệ

Thuở chiến chinh bom réo đạn gầm

Thuở thanh bình vang rộn tiếng ca ngâm

Buổi nhục nhằn tấm thân nô lệ

Buổi mở đường dựng cờ khởi nghĩa

Quê hương ơi

Vang trong tôi tiếng trống trận

Tiếng kèn thúc quân

Tiếng loa vang trên mấy cửa thành

Tiếng sấm truyền linh nghiệm tương lai

Tiếng quê hương dào dạt bờ biển dài

Con sóng vỗ gọi mãi người đất Việt

 

Khúc ca trường tôi muốn xóa đi dấu vết

Của những thương đau trên mặt chữ lầm than

Những quá khứ trở về như tiếng nấc

Uất nghẹn trong từng khoảng trắng

Khổ đau trên nét chữ phơi bày

 

Hãy cho tôi tìm thấy quê hương như tìm dấu chỉ tay

Nét đặc sắc của người quê châu thổ

Người Việt khắc khổ

Bây giờ sóng lúa vẫn xanh

Bây giờ sương vẫn rơi trên cành

Bây giờ mọi người biết thương nhau

Bây giờ lòng người mở rộng

Bao giờ tiếng hát lại vang lên

Bao giờ những chiếc nôi lại đưa êm

Bao giờ tình người ấm lại

Bao giờ dãi đất hẹp nhìn thấy tương lai của mình

 

Và bao giờ

Cho mảnh đồng bằng nơi tôi sống

Cất lên tiếng ca xanh trời

Như cất mẻ vó

Đầy cá tôm

Và thơ tôi

Thôi là tiếng thở dài đầy uất hận

Xanh lên từng con chữ

Xanh lên từng ý thơ

Và tiếng hát vẫn vang lên trên vùng quê chiều nay tôi đang sống.

 

-------

(*) Chú thích ảnh chính: Tranh của họa sĩ Đinh Trường Chinh

 

 

 Mùa đại dịch

 Viết trong 1 ngày, 13 – 8 – 2021

 

Vương Huy