Khi người trẻ chọn ăn chay

Trào lưu ăn chay lên ngôi

Một khảo sát khác của Statista vào tháng 2-2024 với hơn 2700 người tham gia, cho thấy 86% người Việt đã từng ăn chay, trong đó 44% ăn nhiều lần/tuần. Từ đây có thể thấy rằng, xu hướng ăn chay đang ngày càng trở nên phổ biến và lan tỏa rộng rãi. Ngày càng có nhiều người quan tâm đến lợi ích và những mặt tích cực của việc ăn chay.

Du khách thập phương thưởng thức các món chay tại chùa Pháp Võ (xã Nhà Bè) – Ảnh: HaoKhanh

Trước đây, khi nhắc đến ăn chay người ta thường liên tưởng đến tín ngưỡng, đạo đức và tôn giáo. Mọi người thường ăn chay vào các dịp đặc biệt như ngày lễ Vu Lan, ngày giỗ, ngày ăn chay, ngày Rằm, ngày đầu tháng, ngày cuối tháng,… để giữ tâm thanh tịnh và ghi nhớ công ơn tổ tiên. Tuy nhiên, những năm gần đây, tập tục này đã dần thay đổi. Những món ăn chay thường xuyên xuất hiện trong đời sống hằng ngày. Nhiều người yêu thích, lựa chọn các món ăn chay và coi đó như những món ăn quen thuộc trong mâm cơm gia đình.

Những hội nhóm ăn chay nhận được sự hưởng ứng của nhiều người – Nguồn: Ảnh chụp màn hình

Lướt một vòng các trang mạng xã hội, chúng ta cũng có thể cảm nhận được trào lưu ăn chay đang nở rộ và phát triển mạnh mẽ. Các hội nhóm như Hội những người thích ăn chay, Chay trường tại gia, Ăn chay ngon,… thu hút hàng ngàn người tham gia, đặc biệt là các bạn trẻ. Mọi người chia sẻ với nhau thực đơn những món ăn chay hằng ngày, công thức để nấu các món chay ngon, chế độ ăn chay lành mạnh,…  với sự hào hứng, hưởng ứng như đang theo đuổi một sở thích, một thói quen, một phong cách sống mới. Điều này phản ánh việc thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức: quan tâm đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống thông qua chế độ ăn chay khoa học đang được chú trọng nhiều hơn.

Vì sao xu hướng ăn chay được yêu thích?

Nhiều người chia sẻ, việc ăn chay mang đến lợi ích tích cực cho sức khỏe. Hầu hết các loại thực phẩm chay không chứa nhiều calo và ít chất béo nên giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh như tim mạch, đái tháo đường, béo phì, ung thư,… Bên cạnh đó, các loại đậu, hạt, ngũ cốc có nhiều chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường thể chất. Các loại rau củ quả chứa nhiều vitamin C, D, E giúp giảm nguy cơ lão hóa, hỗ trợ giúp đẹp da và góp phần duy trì vóc dáng thon gọn, trẻ trung.

Các món ăn chay không chỉ thơm ngon, hấp dẫn mà còn tốt cho  sức khỏe – Ảnh: HaoKhanh

Cuộc sống ngày càng phát triển nhưng song song với đó, áp lực cũng tăng cao. Vì vậy, việc hướng tới lối sống tối giản thông qua chế độ ăn uống cũng được quan tâm nhiều hơn. Nhiều người chọn chế độ ăn chay kết hợp cùng ngồi thiền, yoga như một cách để chữa lành, “thanh lọc cơ thể”, giữ cho tâm thanh tịnh, tinh thần vui vẻ, lạc quan, thoải mái. Ăn uống đủ chất, sinh hoạt điều độ, rèn luyện thể lực, tích cực tham gia các hoạt động xã hội là cách mà người trẻ hướng tới lối sống bền vững.

Ngoài ra, ăn chay còn là một cách để bảo vệ môi trường. Khi ngành chăn nuôi công nghiệp gây ra khí thải nhà kính, ô nhiễm nguồn nước, nạn chặt phá rừng,… tác động tiêu cực tới hệ sinh thái, thì xu hướng “sống xanh, ăn lành” lên ngôi như một tuyên ngôn sống có trách nhiệm, bảo vệ tự nhiên một cách có ý thức, có chủ đích.

Các món ăn chay ngày nay cũng rất đa dạng và phong phú, đáp ứng nhu cầu thực khách – Ảnh: HaoKhanh

Ăn chay còn mang đến những trải nghiệm mới mẻ và độc đáo. Ngày nay, các món ăn chay không còn bị gắn mác “tẻ nhạt”, “đơn điệu” hay “nhàm chán” như trước. Nhiều món ăn chay được chế biến cầu kỳ, đẹp mắt, vừa ngon miệng vừa đảm bảo dinh dưỡng. Có thể kể đến các món ăn chay quen thuộc như phở chay, hủ tiếu chay, bún riêu chay, bánh mì chay, lẩu nấm hay các món chay quốc tế nổi tiếng như pizza chay, sushi chay, burger chay… Tất cả đều mang đến những hương vị riêng độc đáo, được nhiều người yêu thích và lựa chọn để trở thành những món ăn gần gũi, quen thuộc hằng ngày.

Người ăn chay cũng có thể lựa chọn nhiều chế độ ăn chay phù hợp với tình trạng sức khỏe, sở thích, nhu cầu và mong muốn của bản thân mà không bị bó hẹp trong một quy định, nguyên tắc nào cả. Có người theo đuổi chế độ thuần chay (vegan), loại bỏ mọi sản phẩm có nguồn gốc từ động vật. Có người lại yêu thích ăn chay có trứng và sữa, không ăn thịt, cá (vegetarian) để vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho cơ thể. Hay cũng có người lựa chọn ăn chay linh hoạt (flexitarian), ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhưng vẫn ăn mặn trong một số trường hợp như tiệc tùng, gặp mặt, hội họp.

Ăn chay thiếu khoa học nguy hại cho sức khỏe

Ăn chay mang đến nhiều lợi ích tích cực, tuy nhiên việc ăn chay thiếu khoa học cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, có thể ảnh hưởng tới sức khỏe. Đặc biệt, chế độ thuần chay khi loại bỏ hoàn toàn thực phẩm có nguồn gốc từ động vật sẽ khiến cơ thể thiếu hụt các loại vitamin như B12, sắt, kẽm, canxi… dễ dẫn đến đau ốm, mệt mỏi, bệnh tật.

Đặc biệt, những người lao động nặng, vận động viên, phụ nữ có thai hay người cao tuổi càng cần cân nhắc hơn trước các chế độ ăn uống để đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể.

Vì vậy, để việc ăn chay đạt hiệu quả, mỗi người cần dựa trên nền tảng hiểu biết, cân nhắc tình trạng sức khỏe, công việc và nhu cầu của bản thân để từ đó xây dựng phương pháp ăn chay phù hợp, khoa học.