Sài Gòn không có mùa thu, hay chúng ta chưa biết cách gọi tên?

Một mùi hương đi lạc giữa thành phố

Giữa Sài Gòn tháng 10, khi nắng vẫn có thể đổ xuống mặt đường gay gắt, mùi hoa sữa bất chợt thoảng qua một đoạn phố có thể khiến người ta khựng lại. Hương thơm thường gợi nhớ mùa thu miền Bắc ấy trở thành một vị khách lạ giữa thành phố phương Nam, nơi người ta quen đợi những cơn mưa hơn là trông ngóng lá vàng.

Hoa sữa không phủ kín Sài Gòn. Cũng chẳng có một thời khắc nào mà cả thành phố cùng nhận ra mùa thu đã đến. Nhưng chính sự bất chợt ấy khiến mùi hương trở nên đáng nhớ. Nó giống một mảnh ký ức đi lạc, nhắc người ta về một mùa thu từng biết, một nơi chốn từng qua hoặc một khung cảnh chỉ mới gặp trong phim ảnh.

Sài Gòn vốn không giỏi báo trước những đổi thay. Thành phố có thể chuyển từ nắng sang mưa chỉ trong một buổi chiều, từ đường phố đông nghẹt sang những khoảng lặng khi đêm xuống. Nếu cứ đợi một dấu hiệu thật rõ ràng để gọi tên mùa thu, có lẽ người ta sẽ đợi mãi.

Thành phố giấu mùa thu trong những điều nhỏ bé

Một ngày tháng 10 ở Sài Gòn có thể bắt đầu bằng tiếng chuông báo thức, ly cà phê mua vội và chuyến xe len qua dòng người đông đúc. Chẳng có gì giống một buổi sáng mùa thu trong tưởng tượng. Nhưng thử đổi lộ trình quen thuộc, đi qua một con đường nhiều cây hơn, người ta có thể bắt gặp những vệt nắng xuyên qua tán lá, đổ xuống mặt đường thành những mảng sáng chập chờn.

Đến trưa, mùa thu có thể hiện diện trong một góc quán cà phê, nơi người trẻ ngồi làm việc, bên cạnh là cuốn sách đọc dở và chiếc điện thoại tạm đặt úp xuống. Không cần một khung cửa nhìn ra rừng phong, cũng chẳng cần gọi món uống theo mùa. Chỉ là hôm nay, người ấy cho phép mình ngồi lâu hơn thường lệ, không biến từng phút nghỉ ngơi thành khoảng thời gian có lỗi với công việc.

Rồi chiều đến, một cơn mưa làm gián đoạn kế hoạch. Cuộc hẹn ngoài trời chuyển vào mái hiên, đoạn đường định đi bộ phải thay bằng chuyến xe vòng qua phố khác. Sài Gòn không lãng mạn theo đúng kịch bản. Thành phố thường xuyên ngắt lời con người bằng tiếng còi xe, những cơn mưa và hàng dài công việc chưa xong. Nhưng có khi, chính những gián đoạn ấy lại tạo ra kỷ niệm. Một tô mì nóng ăn cùng đồng nghiệp vì mưa chưa dứt. Một cuộc trò chuyện kéo dài dưới mái hiên. Một con đường tình cờ đi qua, nơi hàng cây giữ lại chút nắng cuối ngày.

Người trẻ tự tạo ra một mùa thu

Một buổi chiều không nhận thêm cuộc hẹn. Một ngày cuối tuần đi bộ qua những con phố chưa từng để ý. Một lần trở lại quán ăn cũ, gọi món quen và hỏi thăm người bạn đã lâu không gặp. Những lựa chọn nhỏ ấy không khiến tiết trời dịu đi, cũng chẳng khiến cây cối đồng loạt chuyển màu. Chúng chỉ khiến một ngày bình thường có thêm điều đáng nhớ.

Với người trẻ sống ở thành phố, thời gian thường được chia thành những đầu việc phải hoàn thành, những cuộc hẹn cần có mặt và những kế hoạch cho tương lai. Bởi thế, đôi khi điều xa xỉ nhất không phải một chuyến đi ngắm mùa lá đỏ, mà là vài giờ không phải chạy theo bất cứ điều gì.

Có lẽ vì thế mà người ta vẫn đi tìm mùa thu, ngay cả ở một nơi chẳng có mùa thu rõ rệt. Không hẳn vì muốn thành phố giống một nơi khác, mà vì muốn tìm lại cảm giác dịu dàng mà mùa thu gợi ra: được nghỉ ngơi, được nhớ nhung, được sống chậm hơn một nhịp.

Sài Gòn không cần có lá vàng để chứng minh tháng 10 đang đến. Một thoáng hương hoa sữa, cơn mưa làm chậm cuộc hẹn, ánh đèn phản chiếu trên mặt đường ướt hay một buổi tối không phải vội về nhà đều có thể trở thành dấu hiệu riêng.

Vậy nên, có lẽ câu hỏi không phải Sài Gòn có mùa thu hay không. Mà là giữa thành phố luôn thúc giục người ta đi nhanh, chúng ta có còn đủ chú ý để nhận ra những khoảnh khắc khiến mình muốn dừng lại?