Đặc sản Tết ba miền: Hương vị quê hương trên mỗi mâm cỗ

Hương vị Tết miền Bắc: Truyền thống và tinh tế

Miền Bắc, xứ sở của mùa đông lạnh và những cơn gió mùa khiến ẩm thực ngày Tết mang đậm sắc vị mộc mạc, nhưng vô cùng tinh tế. Trên bàn thờ gia tiên và mâm cỗ truyền thống, bánh chưng, vuông vức, xanh mướt lá dong, luôn đứng ở vị trí trung tâm, tượng trưng cho đất đai màu mỡ, sự ổn định và bền vững của gia đình. Bánh được gói bằng gạo nếp thơm, đậu xanh bùi và thịt heo béo, sau đó luộc trong suốt nhiều giờ để dẻo thơm.

Bên cạnh đó, dưa hành, giò lụa, nem rán và thịt đông là những món không thể thiếu. Dưa hành chua cay giúp cân bằng vị béo của các món thịt, trong khi giò lụa mềm thơm và nem rán giòn rụm là điểm nhấn khiến mâm cỗ thêm tròn vị. Thịt đông, món ăn đặc trưng trong những ngày lạnh, được ninh kỹ rồi để đông lại thành khối béo ngậy, vừa dân dã vừa giàu dinh dưỡng.

Khí trời se lạnh của miền Bắc dường như cũng góp thêm hương vị cho những chén trà nóng thơm nồng mà người ta thường nhâm nhi khi ngồi quây quần bên nhau, chia sẻ những câu chuyện cuối năm. Ngoài ra, các loại trái cây đặc sản như cam Cao Phong, chuối Đại Hoàng, bưởi Diễn cũng thường xuất hiện trên mâm ngũ quả, tượng trưng cho phát tài, phát lộc.

Tết miền Trung: Hương vị đậm đà, sắc thái đa dạng

Chạy dọc theo dải đất miền Trung với khí hậu khắc nghiệt và lịch sử văn hóa phong phú, ẩm thực Tết nơi đây phản ánh sự mạnh mẽ và đa dạng. Bánh tét là món chính trong mâm cỗ Tết của người miền Trung, thường được chuẩn bị với công thức tương tự bánh chưng nhưng gói thành khúc dài dễ chia sẻ và bảo quản.

Tuy nhiên, điều làm nên nét riêng của miền Trung là những món phụ trợ đầy màu sắc và hương vị. Dưa món là sự kết hợp tuyệt vời để chống ngấy khi thưởng thức các món béo. Không kém phần hấp dẫn là các món nem chua, mang vị chua nhẹ đặc trưng của quá trình lên men tự nhiên, và tôm chua, đậm đà với vị ngọt bùi xen lẫn chua cay.

Ngoài ra, miền Trung còn có nhiều món đặc sản địa phương trở thành món quà Tết ý nghĩa như bánh in Huế – chiếc bánh nhỏ in chữ “寿” (thọ) tượng trưng cho trường thọ và may mắn, hay những sản vật biển như cá mai tẩm mè, mực cán gia vị được chế biến khéo léo, thu hút thực khách.

Ẩm thực Tết miền Trung không chỉ đậm đà mà còn đa sắc do chịu ảnh hưởng từ phong cách ẩm thực hoàng gia xưa, khiến mỗi món ăn như kể lại câu chuyện lịch sử, địa lý và con người nơi đây.

Tết miền Nam: Đậm đà, ngọt ngào và phóng khoáng

Miền Nam với khí hậu nhiệt đới quanh năm ấm áp, bạt ngàn dừa nước và trái cây nhiệt đới khiến ẩm thực Tết luôn đậm hương vị miền sông nước. Giống như miền Trung, bánh tét đóng vai trò trung tâm trên mâm cỗ ngày Tết, với đa dạng biến tấu hấp dẫn: bánh tét truyền thống, bánh tét chuối, bánh tét ba màu,… mỗi loại mang một câu chuyện và phong vị riêng của từng gia đình.

Một món gần như trở thành “linh hồn” của mâm cơm ngày Tết miền Nam chính là thịt kho tàu hay còn được gọi là thịt kho hột vịt, nơi miếng thịt heo béo ngọt được kho cùng nước dừa tươi và trứng vịt đến khi nước màu nâu sóng sánh. Món này không chỉ thơm ngon mà còn mang thông điệp mong một năm mới sung túc tròn đầy.

Bên cạnh đó, canh khổ qua nhồi thịt với vị đắng nhẹ tượng trưng cho việc vượt qua khó khăn, cùng với củ kiệu tôm khô, xoài dầm chua ngọt, các loại trái cây tươi như thanh long, mãng cầu… là điểm nhấn tươi mới trên bàn tiệc Tết miền Nam.

Ẩm thực miền Nam vốn thiên về vị ngọt, đồng thời tinh tế trong cách phối hợp nguyên liệu nhiệt đới, mang đến cảm giác nhẹ nhàng nhưng không kém phần phong phú, khiến mỗi lần sum họp ngày Tết trở nên trọn vẹn và đầy ắp tiếng cười.

Tết không chỉ là ngày lễ trọng đại của người Việt mà còn là hành trình văn hóa qua từng món ăn. Dù ở miền Bắc, Trung hay Nam, mỗi món đặc sản đều chứa đựng câu chuyện về lịch sử, phong tục và tinh thần đoàn viên. Một lần thưởng thức mâm cỗ ba miền là một lần cảm nhận trọn vẹn sự giàu có của văn hóa ẩm thực Việt Nam.