Đến lượt em đi qua những mùa áo trắng

Sáng ở quê vào mùa tựu trường có một thứ không khí rất riêng.

Trời Tây Ninh đầu tháng 9 vẫn còn những cơn mưa bất chợt. Đêm trước có thể mưa rất lớn, nước đọng lại thành từng vũng nhỏ bên lề đường. Nhưng sáng ra, nắng đã bắt đầu lên, mùi đất ẩm còn phảng phất đâu đó trong không khí.

Ngoài đường, xe máy chạy nhiều hơn mọi ngày. Những đứa trẻ trong bộ đồng phục trắng mới tinh ngồi sau lưng cha mẹ. Có đứa ôm chiếc cặp to gần bằng nửa người, có đứa vừa đi vừa ngoái đầu nhìn lại. Mùa tựu trường ở quê tôi, hình như năm nào cũng có những hình ảnh quen thuộc như vậy.

Năm nay, em tôi vào lớp 10.

Tôi nhìn em chuẩn bị cho ngày đầu tiên của một chặng đường mới mà lòng bỗng có cảm giác lạ lùng. Em không còn là cô bé ngày nào. Chiếc cặp trên vai cũng không còn là chiếc cặp nhỏ xíu của những năm tiểu học. Ngày trước, tôi cũng từng là đứa trẻ háo hức như thế.

Tôi sinh năm 2003, lớn lên ở Long An (cũ), nay là Tây Ninh. Những năm tiểu học và trung học cơ sở, tôi học ở trường làng, cách nhà không quá xa. Con đường đi học ngày ấy đã quen đến mức nhắm mắt cũng biết phải đi qua những đâu.

Có những buổi sáng, tôi đi học khi trời còn chưa nắng gắt. Hai bên đường là những khoảng xanh của quê, những mái nhà thấp, những quán nhỏ đã mở cửa từ sớm. Có hôm đi ngang qua một nhà nào đó đang nấu cơm, mùi khói bếp bay ra theo gió. Tôi nhớ tiếng phát thanh vang vang cả vùng quê: “Đây là tiếng nói Việt Nam…”. Tôi nhớ những buổi sáng mẹ gọi dậy. Nhớ những lần vừa ăn sáng vừa nhìn đồng hồ vì sợ trễ học. Nhớ chiếc áo trắng được treo ngay ngắn từ tối hôm trước. Và nhớ cả cảm giác mở một cuốn tập mới, nhìn những trang giấy sạch tinh mà nghĩ rằng năm học này mình sẽ viết thật đẹp. Ngày ấy, tôi đâu biết những điều nhỏ nhặt đó rồi sẽ trở thành ký ức.

Lên cấp ba, tôi thi vào trường chuyên của tỉnh.

Lần đầu tiên, việc đi học với tôi không còn đơn giản là sáng ra khỏi nhà, chiều trở về. Tôi bắt đầu học xa nhà. Bắt đầu có những ngày phải tự lo cho mình nhiều hơn. Bắt đầu hiểu cảm giác nhớ một bữa cơm nhà, nhớ những buổi chiều quen thuộc ở quê, nhớ cả những điều mà trước đó mình từng nghĩ là bình thường. Có lẽ vì đã từng đi qua những năm tháng ấy nên hôm nay, khi nhìn em bước vào lớp 10, tôi không chỉ thấy một cô bé bắt đầu năm học mới.

Tôi thấy cả một đoạn đường phía trước đang mở ra. Nhưng con đường của em sẽ khác tôi.

Em vẫn học ở huyện, gần cha mẹ. Vẫn có thể sáng đi học rồi chiều về nhà. Vẫn có những bữa cơm gia đình chờ sẵn. Vẫn còn được sống trong nhịp quen thuộc của quê nhà, nơi mọi thứ dường như không thay đổi quá nhanh.

Tôi bỗng thấy vui vì điều đó.

Bởi tôi biết, có những năm tháng được sống gần gia đình là điều mà khi đi xa rồi, người ta mới hiểu nó đáng quý đến thế nào. 

Ba năm cấp ba của em rồi cũng sẽ trôi qua. Có thể bây giờ, em đang nghĩ đến những điều rất gần: lớp mới, bạn mới, thầy cô mới. Có thể em chưa hình dung được ba năm tới mình sẽ thay đổi như thế nào. Nhưng tôi biết, rồi sẽ có một ngày em cũng nhìn lại quãng thời gian này và nhận ra rằng tuổi học trò đã đi qua nhanh hơn mình tưởng.

Rồi em sẽ nhớ những buổi sáng vội vàng đến trường. Nhớ những lần kiểm tra mà cả lớp hồi hộp. Nhớ những người bạn từng ngồi cạnh mình mỗi ngày. Nhớ một góc sân trường, một hành lang, một buổi chiều tan học rất bình thường.

Những điều khi đang sống trong đó, người ta thường không nghĩ mình sẽ nhớ. Tôi cũng từng như thế. Từng nghĩ những mùa tựu trường sẽ còn rất nhiều. Rằng năm nào rồi cũng có tiếng trống khai giảng, có những ngày mặc áo trắng đến trường, có những tháng ngày dài phía trước. Cho đến một ngày, mình không còn đi học nữa.

Và mùa tựu trường vẫn đến, chỉ là lần này dành cho một ai đó.

Sáng nay, nhìn em chuẩn bị bước vào lớp 10, tôi đứng phía sau và chợt thấy mình của nhiều năm trước đâu đó trong hình ảnh ấy. Không phải là một sự giống nhau hoàn toàn. Bởi mỗi người sẽ có một con đường riêng.

Nhưng có một điều giống nhau: chúng tôi đều từng đứng trước một cánh cửa mới của tuổi trẻ.

Ngày trước, tôi bước vào.

Bây giờ, tôi đứng lại phía sau để nhìn em bước tiếp. Và có lẽ đó là một trong những khoảnh khắc rõ ràng nhất khiến tôi nhận ra mình đã lớn.

Tôi vẫn nhớ quê, nhớ những con đường từng đi học, nhớ những buổi sáng mẹ gọi dậy, nhớ cảm giác cầm trên tay cuốn tập mới đầu năm.

Những ký ức ấy không mất đi. Chúng chỉ nằm lại đâu đó trong mình, để rồi một ngày đầu tháng 9, khi nhìn em bước vào năm học mới, tất cả bỗng trở về.

Cô bé từng háo hức chờ ngày tựu trường năm nào, hóa ra đã lớn từ lúc nào không hay.