Đừng để một cú nhấp chuột trở thành nguồn cơn của tổn thương

Một đoạn video chưa được kiểm chứng, một thông tin được chia sẻ theo cảm tính hay một lời bình luận tưởng như vô hại đều có thể nhanh chóng lan rộng trên mạng xã hội. Trong thế giới mà thông tin được truyền đi chỉ bằng một cú nhấp chuột, trung thực và trách nhiệm không còn là lựa chọn mang tính cá nhân, mà trở thành nguyên tắc cần thiết để bảo vệ sự thật và tôn trọng người khác.

Tin giả đang tràn lan trong cuộc sống của chúng ta – Nguồn: Pexels

Mạng xã hội đã làm thay đổi cách con người tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Chỉ với một chiếc điện thoại, bất kỳ ai cũng có thể ghi hình, viết một dòng trạng thái, đăng tải một đoạn video và trở thành người truyền tải thông tin đến hàng trăm, hàng nghìn người. Đây là một ưu thế lớn của thời đại số nhưng cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng: chúng ta sẽ sử dụng quyền chia sẻ ấy như thế nào?

Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở những thông tin hoàn toàn sai sự thật mà còn ở những nội dung được cắt ghép, chỉnh sửa hoặc đặt trong một hoàn cảnh khác với bản chất ban đầu. Một video có thể chỉ kéo dài vài chục giây nhưng lại tạo ra một câu chuyện hoàn toàn khác nếu thiếu phần thông tin phía trước hoặc phía sau. Khi người xem tiếp tục chia sẻ mà không kiểm chứng, nội dung ấy có thể nhanh chóng trở thành “sự thật” trong nhận thức của nhiều người, dù chưa từng được xác nhận.

Thông tin bị cắt ghép, thiếu bối cảnh nếu không được kiểm chứng mà liên tục chia sẻ có thể khiến nhiều người hiểu sai và xem đó là sự thật – Nguồn: AI khởi tạo

Văn học nhắc con người về hậu quả của việc nhìn nhận sự việc một chiều, thiếu kiểm chứng. Trong Chuyện người con gái Nam Xương, sự hồ nghi từ một lời nói ngây thơ đã đẩy Vũ Nương vào bi kịch; trong Bức tranh của em gái tôi, mặc cảm và đố kỵ khiến người anh nhìn em bằng định kiến; còn Bài học đường đời đầu tiên cho thấy hành động bốc đồng có thể gây ra những hậu quả khó khắc phục. Những câu chuyện ấy nhắc chúng ta cần suy nghĩ, kiểm chứng và nhìn nhận sự việc từ nhiều chiều trước khi phán xét hay hành động, nhất là trên mạng xã hội.

Trung thực trên không gian mạng vì thế không chỉ đơn giản là không nói dối. Đó còn là sự cẩn trọng với từng thông tin mình đăng tải, sự công bằng khi đánh giá người khác và khả năng thừa nhận rằng mình có thể chưa biết toàn bộ sự việc. Khi phát hiện thông tin mình từng chia sẻ là sai, việc đính chính và gỡ bỏ không phải là biểu hiện của sự yếu thế, mà là cách thể hiện trách nhiệm.

Trung thực trên mạng là biết kiểm chứng thông tin, đánh giá công bằng, thừa nhận khi chưa hiểu đầy đủ và chủ động đính chính, gỡ bỏ thông tin sai – Nguồn: AI khởi tạo

Trong thời đại thông tin có tốc độ lan truyền nhanh hơn khả năng kiểm chứng của con người, mỗi người đều cần trở thành một “bộ lọc” có trách nhiệm. Đừng để sự tò mò biến thành phán xét, đừng để một cú nhấp chuột biến thành hàng nghìn lượt chia sẻ và cũng đừng để một thông tin chưa được kiểm chứng trở thành nguyên nhân gây tổn thương cho một con người.

Sự thật đôi khi cần thêm thời gian để được xác minh nhưng một thông tin sai lệch có thể chỉ mất vài giây để lan đi. Vì thế, trước khi hỏi “Tại sao mọi người chưa biết chuyện này?”, có lẽ chúng ta nên tự hỏi một câu đơn giản hơn: “Mình đã chắc chắn rằng điều này là sự thật chưa?”. Chậm lại một chút trước khi chia sẻ cũng chính là cách mỗi người góp phần xây dựng một không gian mạng văn minh, tử tế và có trách nhiệm hơn.