Năm học mới chưa bắt đầu, sao đã thấy ‘đuối’?

Chưa vào guồng đã muốn chạy nhanh

Sau một kỳ nghỉ, trở lại trường đồng nghĩa với việc phải thay đổi nhịp sinh hoạt. Giờ giấc ngủ nghỉ bị kéo lại, lịch học dày hơn, bài tập xuất hiện đều đặn. Với học sinh chuyển cấp hay sinh viên năm nhất, sự thay đổi còn lớn hơn khi môi trường, cách học và những mối quan hệ đều mới.

Điều đáng nói là áp lực không chỉ đến từ chương trình học.

“Phải đạt điểm cao”, “phải vào được đội tuyển”, “phải có chứng chỉ”, “phải tham gia hoạt động”, “phải nhanh chóng hòa nhập”… Những chữ “phải” nối tiếp nhau khiến năm học mới đôi khi giống một danh sách thành tích cần hoàn thành hơn là một hành trình để học hỏi.

Từ đó, không ít bạn cố nhồi lịch ngay từ những tuần đầu. Sáng đến trường, chiều học thêm, tối làm bài, khuya tranh thủ hoàn thành những việc còn lại. Cuối tuần tiếp tục được lấp đầy bằng các kế hoạch khác.

Khi cơ thể chưa kịp thích nghi mà lịch trình đã kín, cảm giác mệt mỏi là điều khó tránh.

Đừng biến thời khóa biểu thành “lịch kín”

Một trong những cái bẫy phổ biến đầu năm học là lập một thời khóa biểu quá đẹp trên giấy nhưng không thể duy trì ngoài đời.

Một ngày có 24 giờ, nhưng không phải toàn bộ đều dành cho việc học. Ngoài giờ lên lớp còn có thời gian di chuyển, ăn uống, nghỉ ngơi, vận động, dành cho gia đình, bạn bè và những khoảng trống cần thiết để đầu óc được nghỉ.

Vì vậy, thay vì lấp kín từng giờ, học sinh, sinh viên có thể bắt đầu bằng việc xác định những khung thời gian cố định và dành phần còn lại cho những nhiệm vụ thực sự cần thiết.

Bài tập cũng không nhất thiết phải hoàn thành theo kiểu “một lần cho xong”. Chia một nhiệm vụ lớn thành những phần nhỏ, xử lý từng phần ngay khi được giao sẽ giúp tránh tình trạng đến sát hạn mới thức khuya để chạy bài.

Một lịch học tốt không phải là lịch khiến người học bận rộn nhất, mà là lịch có thể duy trì được đến cuối học kỳ.

Học nhiều chưa chắc nhớ nhiều

Năm học mới cũng là lúc nhiều người có xu hướng tăng thời gian học nhưng chưa chắc tăng hiệu quả.

Ngồi trước sách nhiều giờ không đồng nghĩa với việc kiến thức được ghi nhớ tương ứng. Việc liên tục chuyển giữa sách, điện thoại, mạng xã hội và tin nhắn còn khiến thời gian học bị chia nhỏ mà không thực sự tập trung.

Thay vì cố học thật lâu, có thể bắt đầu bằng những cách đơn giản hơn: đọc trước bài, tự đặt câu hỏi sau mỗi phần kiến thức, tóm tắt lại bằng ngôn ngữ của mình và làm bài tập để kiểm tra mức độ hiểu.

Quan trọng hơn, kiến thức nên được ôn lại theo từng khoảng thời gian. Đợi đến sát kỳ kiểm tra mới học lại toàn bộ có thể biến một lượng kiến thức vừa phải thành áp lực khổng lồ.

Đừng “hy sinh” giấc ngủ cho điểm số

Có một nghịch lý thường xuất hiện vào đầu năm học: càng sợ không theo kịp, người trẻ càng cắt giảm thời gian nghỉ ngơi để học thêm.

Một đêm thức khuya có thể giúp hoàn thành thêm vài trang tài liệu, nhưng nếu thiếu ngủ kéo dài, khả năng tập trung và trạng thái tỉnh táo trong ngày hôm sau cũng bị ảnh hưởng. Khi đó, thời gian học có thể tăng nhưng hiệu quả lại giảm.

Ăn uống đều đặn, vận động và ngủ đủ không phải những việc “ngoài chương trình học”. Đó là nền tảng để cơ thể có thể theo kịp chương trình ấy.

Ngay cả những khoảng nghỉ ngắn giữa các buổi học cũng có giá trị. Rời khỏi màn hình, đi bộ vài phút, nghe nhạc hoặc đơn giản là không làm gì trong một khoảng thời gian nhất định đều tốt hơn việc liên tục ép bản thân phải hoạt động.

Năm học mới không cần bắt đầu bằng thành tích

Có thể vài tuần đầu tiên sẽ chưa quen. Có thể điểm số chưa như mong muốn, lịch học chưa thật sự ổn định hoặc vẫn còn loay hoay với môi trường mới.

Điều đó không có nghĩa là đang đi chậm.

Một năm học không được quyết định bởi việc ai hoàn thành nhiều mục tiêu nhất trong tháng đầu tiên. Điều quan trọng hơn là tìm được nhịp học phù hợp để có thể duy trì trong nhiều tháng tiếp theo.

Thay vì bước vào năm học với tâm thế phải lập tức trở thành một phiên bản “giỏi hơn”, học sinh, sinh viên có thể bắt đầu bằng những điều thực tế hơn: ngủ đủ, học đều, làm việc theo thứ tự ưu tiên và cho mình thời gian để thích nghi.

Bởi năm học mới là một hành trình dài. Và trước khi nghĩ đến chuyện chạy thật nhanh, có lẽ điều cần làm trước tiên là bảo đảm mình đủ khỏe để không phải dừng lại giữa đường.