Nếu một ngày thế giới không còn AI

Sốc vì bản thân bị phụ thuộc vào AI quá nhiều

Bỗng nhiên, một buổi sáng thức dậy, toàn bộ những tiện ích quen thuộc biến mất không dấu vết. Ứng dụng bản đồ không còn biết đoạn đường nào đang kẹt xe để chỉ lối. Hộp thư điện tử đầy ắp hàng chục email dài ngoằng nhưng không còn công cụ hỗ trợ tìm kiếm và tóm tắt nội dung.

Bước vào công ty, cú sốc ấy mới thực sự bộc lộ rõ rệt. Rất nhiều nhân viên văn phòng sẽ ngồi chết lặng trước màn hình máy tính với một trang giấy trắng tinh. Những công việc thường ngày như viết một bức thư gửi khách hàng, lập dàn ý cho bài thuyết trình, dịch một tài liệu tiếng Anh hay tìm một ý tưởng nội dung mới bỗng trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Những dòng mã lập trình không còn được gợi ý tự động, các báo cáo số liệu không còn được máy móc vẽ sẵn biểu đồ.

Lúc này, người ta mới bàng hoàng nhận ra bấy lâu nay mình đã quen để máy móc nghĩ hộ, làm hộ nhiều đến mức nào.

Mặt tích cực bất ngờ

Nhưng nếu vượt qua được cảm giác hoang mang ban đầu, một ngày không có AI lại vô tình trở thành cơ hội quý giá để mỗi người nhìn lại năng lực thực sự của mình.

Khi không còn công cụ để “nhờ vả”, bộ não buộc phải hoạt động hết công suất trở lại. Thay vì sao chép một câu trả lời có sẵn trên mạng, ta buộc phải lật mở tài liệu, tự đọc, tự suy nghĩ, so sánh và tự rút ra kết luận bằng chính hiểu biết của bản thân.

Quan trọng hơn, đời sống thực tế sẽ kéo con người lại gần nhau hơn. Thay vì cắm mặt vào màn hình để hỏi trợ lý ảo, đồng nghiệp sẽ phải quay sang trao đổi trực tiếp với nhau, cùng tranh luận và tìm giải pháp.

Những bài viết, bức ảnh hay sản phẩm sáng tạo khi ấy có thể không bóng bẩy, hoàn hảo như những sản phẩm do máy tính tạo ra, nhưng chúng mang hơi thở của cuộc sống thật, có cảm xúc thật và dấu ấn cá nhân của người làm ra chúng, thứ mà không thuật toán nào có thể thay thế. Dĩ nhiên, AI sẽ không biến mất mà sẽ ngày càng thông minh hơn và gắn chặt vào công việc của chúng ta.

Sử dụng AI để làm việc nhanh hơn, năng suất hơn là điều rất tốt. Thế nhưng, tận dụng công nghệ là một chuyện, còn ỷ lại vào nó đến mức lười suy nghĩ lại là một cái bẫy nguy hiểm. Người làm chủ công việc hôm nay phải là người biết dùng AI như một trợ lý đắc lực, nhưng khi tắt máy tính đi, bản thân vẫn có đủ kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh để tự mình giải quyết vấn đề.