Ngày Trẻ em Thế giới 20-11: Đừng chỉ yêu thương, hãy lắng nghe trẻ
Khi yêu thương vô tình trở thành áp đặt
Ngày 20-11 gắn với hai dấu mốc quan trọng trong lịch sử bảo vệ quyền trẻ em trên thế giới là Tuyên ngôn về Quyền Trẻ em được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua năm 1959 và Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em được thông qua năm 1989. Công ước khẳng định trẻ em không chỉ cần được chăm sóc, bảo vệ mà còn là những chủ thể có quyền được sống, phát triển, vui chơi, học tập và bày tỏ ý kiến.
Trong đó, quyền được lắng nghe là một quyền quan trọng nhưng đôi khi chưa được chú ý đúng mức. Trẻ có thể có những suy nghĩ, sở thích và lựa chọn khác với kỳ vọng của người lớn. Tuy nhiên, không phải lúc nào các em cũng có cơ hội nói lên điều mình mong muốn. Có trẻ ngại chia sẻ vì sợ bị trách mắng, có em không dám bày tỏ sự phản đối vì cho rằng người lớn luôn đúng.
Trong gia đình, tình yêu thương đôi khi được thể hiện bằng việc cha mẹ quyết định thay con từ chuyện học tập, vui chơi đến việc lựa chọn bạn bè. Ở trường học, áp lực điểm số và thành tích có thể khiến trẻ ít có thời gian khám phá sở thích, phát triển năng lực riêng. Những câu nói như “Trẻ con thì biết gì”, “Bố mẹ làm vậy cũng chỉ muốn tốt cho con” đôi khi vô tình khiến cảm xúc và tiếng nói của trẻ bị xem nhẹ.
Thực tế, yêu thương và bảo vệ không đồng nghĩa với việc kiểm soát mọi lựa chọn của trẻ. Một đứa trẻ cần được hướng dẫn để nhận biết đúng sai, hiểu các giới hạn và chịu trách nhiệm phù hợp với độ tuổi, nhưng cũng cần có cơ hội bày tỏ suy nghĩ, thử sức và học hỏi từ những trải nghiệm của mình. Khi được lắng nghe, trẻ sẽ cảm nhận rằng cảm xúc và quan điểm của bản thân có giá trị, từ đó từng bước hình thành sự tự tin và khả năng giao tiếp.
Khi thầy cô và người lớn kiên nhẫn lắng nghe, không vội phán xét mà khuyến khích các em khám phá, đó là lúc quyền của trẻ được tôn trọng trọn vẹn nhất (Nguồn: Thirdman/ Pexels)
Lắng nghe trẻ từ những điều gần gũi
Tôn trọng quyền trẻ em không nhất thiết phải bắt đầu từ những hành động lớn lao. Đôi khi, điều đó đơn giản là cha mẹ kiên nhẫn nghe con kể về một ngày ở trường, không vội phủ nhận khi trẻ nói mình buồn hay sợ hãi, hoặc dành cho con cơ hội lựa chọn những hoạt động phù hợp với sở thích. Thay vì chỉ hỏi trẻ đạt được bao nhiêu điểm, người lớn có thể quan tâm đến điều gì khiến các em vui, điều gì đang làm các em lo lắng.
Trong môi trường giáo dục, thầy cô có thể khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, chia sẻ ý kiến và tham gia vào các hoạt động chung. Một lớp học an toàn không chỉ giúp trẻ tiếp thu kiến thức mà còn tạo điều kiện để các em tự tin thể hiện bản thân, tôn trọng sự khác biệt và học cách lắng nghe người khác.
Bên cạnh đó, quyền được bảo vệ của trẻ cũng cần được quan tâm trong đời sống thực và không gian mạng. Người lớn cần chủ động phòng ngừa bạo lực, bắt nạt, xâm hại, đồng thời tôn trọng quyền riêng tư và hình ảnh cá nhân của trẻ khi chia sể thông tin lên mạng xã hội. Sự quan tâm đúng cách không chỉ là ở bên cạnh trẻ mà còn là tạo ra môi trường để các em được an toàn, phát triển và không phải lo sợ khi lên tiếng.
Đối với người trẻ, việc quan tâm đến trẻ em cũng có thể bắt đầu từ cách trò chuyện, vui chơi và ứng xử với những em nhỏ xung quanh. Thay vì áp đặt suy nghĩ của mình, hãy thử đặt câu hỏi, kiên nhẫn lắng nghe và nhìn nhận sự việc từ góc nhìn của trẻ. Bởi những điều người lớn cho là nhỏ nhặt đôi khi lại mang ý nghĩa rất lớn trong thế giới của một đứa trẻ.
Ngày Quyền Trẻ em Thế giới 20-11 nhắc nhớ mỗi người lớn về trách nhiệm biến những quyền trên trang giấy thành hơi ấm trong đời thực (Nguồn: Tri M. Nguyen/ Pexels)
Để mỗi đứa trẻ được lớn lên trong sự tôn trọng
Một tuổi thơ hạnh phúc không chỉ được tạo nên từ điều kiện vật chất hay sự chăm sóc đầy đủ, mà còn từ cảm giác được yêu thương, an toàn và công nhận. Khi trẻ được lắng nghe, các em có thêm cơ hội hiểu bản thân, tự tin bày tỏ suy nghĩ và học cách tôn trọng người khác. Đây cũng là nền tảng quan trọng để trẻ phát triển lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.
Ngày Trẻ em Thế giới không chỉ nhắc nhớ về những quyền được ghi nhận trong Công ước Liên Hợp Quốc, mà còn gợi mở trách nhiệm của mỗi người trong việc biến những quyền ấy thành hiện thực. Bởi đôi khi, món quà ý nghĩa nhất người lớn có thể dành cho trẻ không phải là quyết định thay các em mọi điều, mà là đủ kiên nhẫn để lắng nghe, đủ thấu hiểu để tôn trọng và đủ trách nhiệm để đồng hành.
Đừng chỉ hỏi trẻ cần gì để lớn lên, hãy lắng nghe xem các em đang mong muốn điều gì.
Bình luận bài viết (0)
Bạn cần đăng nhập để bình luận.
Cảm ơn bạn đã đăng ký.
Chúng tôi rất vui khi có bạn đồng hành cùng hành trình lan tỏa những điều tích cực.
Khám phá ngay để bắt đầu trải nghiệm những tính năng tuyệt vời dành riêng cho bạn!
Âm nhạc
Phim
Họ đã nói
Triển lãm
Kết nối bạn đọc
Việt Nam
Thế giới
Chưa có bình luận.