Văn hóa xếp hàng và cách ứng xử nơi đông người

Bạn có từng bị chen lấn khi đang xếp hàng chờ đợi?

Đã không ít lần tôi gặp tình trạng bị chen lấn, xô đẩy khi đi mua hàng. Tôi nhớ lần gần đây nhất, sau khi tan làm, tôi ghé vào một siêu thị gần nhà. Hôm ấy đúng vào ngày giảm giá nên siêu thị rất đông. Sau khi chọn xong những món đồ cần thiết, tôi xếp hàng chờ ở quầy thanh toán. Bỗng nhiên, có một cậu bé khoảng 15–16 tuổi, xách theo một chiếc giỏ, chen ngang ngay trước mặt tôi. Tôi giật mình rồi nhẹ nhàng hỏi: “Sao em lại chen hàng như thế? Em đến sau thì phải xếp sau chị chứ?”. Cậu bé tỏ ra khó chịu, khuôn mặt trầm xuống, không nói câu nào rồi vùng vằng bỏ đi. Tôi đứng đơ ra vài giây rồi lắc đầu ngán ngẩm.

Có lẽ tình huống trên không chỉ xảy ra đối với riêng tôi mà còn xảy ra với rất nhiều người khác, những người bị chen ngang một cách lộ liễu khi đang đứng xếp hàng chờ.

Chen lấn, xô đẩy khi xếp hàng – một thói quen xấu

Có thể thấy, việc chen hàng đã trở nên phổ biến ở khắp nơi. Chúng ta dễ dàng bắt gặp nhiều người không hề tỏ ra xấu hổ khi chen hàng ở cây ATM, khi lên xe khách, khi làm thủ tục tại bệnh viện hay khi đi lễ đền, chùa… Họ lách lên phía trước để được phục vụ nhanh hơn. Điều này tạo ra cảnh xô đẩy, hỗn loạn, gây mất trật tự và ảnh hưởng đến an toàn, an ninh công cộng.

Chen lấn, xô đẩy khi tham gia giao thông có thể dẫn đến nhiều hậu quả nặng nề (Nguồn: Internet)

Tình trạng dễ thấy nhất là khi tham gia giao thông trên đường phố. Mỗi khi dừng đèn đỏ, chúng ta lại thấy nhiều người cố lách xe lên phía trước những chiếc xe đang đứng chờ. Họ vội vã, nhiều khi còn chưa kịp đợi đèn xanh đã nhanh chóng rồ ga, lao vun vút về phía trước. Điều đó vô cùng nguy hiểm và có thể dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.

Hay như việc làm từ thiện của nhiều mạnh thường quân. Họ không ngại nắng mưa, trao tặng những suất ăn đến tay người ốm đau, bệnh tật, người có hoàn cảnh khó khăn. Đáng ra, những hình ảnh này rất đẹp, nhưng lại bị tình trạng chen lấn, xô đẩy làm xấu đi. Ban đầu, mọi người xếp hàng nghiêm túc, nhưng chỉ cần một vài người chen lên phía trước vì sợ hết phần, những người khác cũng làm theo. Từ đó, tình trạng mất kiểm soát xảy ra: đám đông chen chúc, xô đẩy, dẫn đến va chạm, cãi vã, thậm chí đánh nhau.

Những hình ảnh xấu xí ấy tưởng như nhanh nhưng lại hóa chậm, gây ra nhiều hậu quả khó lường. Tất cả bắt nguồn từ sự thiếu ý thức của một bộ phận cá nhân. Họ ích kỷ, hơn thua, sợ bị thiệt, luôn muốn được ưu tiên, không muốn chờ đợi, đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích cộng đồng.

Việc xếp hàng giúp các thủ tục được giải quyết nhanh chóng, dễ dàng hơn (Nguồn: Internet)

Mặc dù văn hóa xếp hàng đã được giáo dục từ khi chúng ta còn nhỏ: xếp hàng vào lớp, lấy đồ ăn, chào cờ, ra về nhưng để trở thành thói quen tự giác của mỗi người lại không hề đơn giản. Văn hóa xếp hàng của người Việt vẫn chưa thực sự phổ biến rộng rãi trong cộng đồng. Việc xử phạt hành vi chen lấn, xô đẩy chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, chưa đủ sức răn đe.

Thiết nghĩ, chúng ta nên học hỏi văn hóa xếp hàng của các nước khác. Nhiều người hẳn còn nhớ hình ảnh một cậu bé người Nhật trong thảm họa năm 2011. Cậu là nạn nhân trong trận động đất kinh hoàng, đang đứng xếp hàng chờ phát thực phẩm cứu trợ. Thấy cậu chỉ mặc áo thun và quần đùi trong thời tiết giá lạnh, một thành viên trong đoàn cứu trợ đã đưa cho cậu một phần ăn trước vì cậu đứng ở cuối hàng. Tuy nhiên, sau khi nhận suất ăn, cậu lại đặt vào giỏ của nhóm phát thực phẩm và quay về vị trí ban đầu. Khi được hỏi lý do, cậu bé nói: “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Con bỏ vào đó để các cô chú phát cho công bằng ạ”. Câu chuyện ấy khiến nhiều người xúc động, không chỉ vì sự sẻ chia mà còn vì ý thức kỷ luật và tinh thần tôn trọng cộng đồng.

Người Nhật xếp hàng trật tự ở nơi nhận viện trợ  (Ảnh: Reuters)

Hãy văn minh khi xếp hàng

Để nâng cao ý thức của người dân về nếp sống văn minh nơi công cộng, đặc biệt là trong văn hóa xếp hàng, cần có những giải pháp cụ thể.

Việc xếp hàng tưởng chừng đơn giản nhưng không phải ai cũng thực hiện được. Mỗi cá nhân cần tự rèn luyện, nâng cao ý thức và hiểu rõ tầm quan trọng của việc xếp hàng. Khi xếp hàng, chúng ta đang tôn trọng chính mình và những người xung quanh. Khi mọi người đều tuân thủ trật tự, mọi việc sẽ trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn và không bị xáo trộn.

Xếp hàng ở nơi công cộng thể hiện văn hóa ứng xử văn minh, lịch sự (Nguồn: Internet)

Bên cạnh đó, các cấp chính quyền cần bố trí không gian phù hợp cho việc xếp hàng ở những nơi đông người; cử nhân viên hướng dẫn; áp dụng các hình thức xử phạt nghiêm khắc hơn như buộc xếp lại từ cuối hàng, xử phạt hành chính đối với hành vi chen lấn, gây rối; đồng thời tăng cường tuyên truyền nhằm xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng.