Giữa lòng TP.HCM, một mùa Trung thu xưa sống lại

“Vũ Lân Khai Hội” – nơi người trẻ hiểu hơn về Trung thu xưa

Có những mùa Trung thu được nhớ bằng ánh trăng, vị bánh nướng hay tiếng trống lân vọng từ cuối con phố. Nhưng cũng có những ký ức chỉ cần nhìn thấy một chiếc lồng đèn giấy kiếng, một đầu lân giấy bồi hay một khuôn bánh cũ là lập tức trở về.

Triển lãm “Vũ Lân Khai Hội” tại TP.HCM mở ra một không gian như thế: nơi những hình ảnh quen thuộc của Trung thu xưa được đặt cạnh nhau để kể lại câu chuyện về lễ hội, nghề thủ công và ký ức tuổi thơ qua từng hiện vật.

Triển lãm diễn ra tại Annam Gallery, 371/4 Hai Bà Trưng, phường Xuân Hòa, TP.HCM đến ngày 04.10.2026.

Khách tham quan ở nhiều độ tuổi tìm hiểu các hiện vật Trung thu trong không gian trưng bày – Ảnh: MXH DDVN

Lân – từ tiếng trống hội đến câu chuyện văn hóa

Lấy hình tượng Lân làm điểm dẫn, triển lãm không chỉ tái hiện một linh vật quen thuộc mỗi dịp Trung thu mà còn gợi mở câu chuyện phía sau những màn múa rộn ràng.

Trong đời sống cộng đồng, lân gắn với không khí lễ hội, những lời chúc cát tường và niềm vui sum vầy. Từ đó, người xem có cơ hội quan sát nhiều kiểu dáng và dòng lân khác nhau, trong đó có các mẫu lân của người Hoa, người Tày, người Nùng và dòng Nam Sư.

Điều thú vị là mỗi chiếc đầu lân không đơn thuần là đạo cụ biểu diễn. Chúng còn là sản phẩm của bàn tay người thợ, từ khâu dựng khung, bồi giấy, tạo hình cho đến sơn vẽ và hoàn thiện các chi tiết.

Một mẫu đầu Lân Nam Sư được giới thiệu trong triển lãm – Ảnh: MXH DDVN

Các mẫu đầu Kỳ Lân với màu sắc, tạo hình và cách trang trí khác nhau – Ảnh: MXH DDVN

Những mẫu đầu Kỳ Lân góp phần tái hiện không khí lễ hội Trung thu xưa – Ảnh: MXH DDVN

Bánh Trung thu – ký ức được lưu giữ qua từng hoa văn

Nếu Lân gợi nhớ tiếng trống hội thì bánh Trung thu lại gợi nhớ một mùa đoàn viên. Tại triển lãm, bánh và khuôn bánh được đặt trong mạch câu chuyện rộng hơn về ẩm thực, nghề thủ công và thẩm mỹ của Trung thu qua các thời kỳ.

Những hoa văn hoa lá, linh vật hay các chữ mang ý nghĩa cát tường trên khuôn bánh cho thấy một chiếc bánh xưa có thể chứa đựng nhiều lớp giá trị hơn vẻ ngoài của nó. Cùng với đó là những mẫu bao bì bánh Trung thu qua các thời kỳ, giúp người xem hình dung sự thay đổi trong cách làm bánh, đóng gói và trao tặng quà Trung thu theo thời gian.

Bánh Trung thu và các chi tiết tạo hình gợi lại nét đẹp thủ công của mùa đoàn viên – Ảnh: MXH DDVN

Bao bì bánh Trung thu qua các thời kỳ, cho thấy sự thay đổi của sản phẩm và cách trao tặng quà – Ảnh: MXH DDVN

Hơn 60 hiện vật đưa người xem trở lại những mùa trăng cũ

Đi sâu vào không gian trưng bày, khách tham quan có thể bắt gặp hơn 60 hiện vật và tranh ảnh về Trung thu ở cả ba miền. Nhiều món đồ gợi lại không khí Trung thu từ khoảng thập niên 1950 – 1980, trong đó có đầu lân, lồng đèn giấy kiếng, khuôn bánh, hộp bánh và đồ chơi trẻ em.

Những hiện vật ấy tạo nên một dòng ký ức rất đời thường. Đó là những món đồ từng xuất hiện trên tay trẻ nhỏ, trong gian bếp gia đình hay giữa con phố mỗi mùa trăng về.

Với người trẻ, triển lãm là dịp nhìn thấy những vật dụng có thể chưa từng xuất hiện trong tuổi thơ của mình. Còn với người lớn, đây lại là cơ hội nhận ra một phần tuổi thơ vẫn còn được giữ lại trong từng lớp giấy, màu sơn và hoa văn cũ.

Các khuôn in hoa văn thủ công được trưng bày, cho thấy sự tinh tế trong tạo hình bánh Trung thu – Ảnh: MXH DDVN

Lồng đèn giấy kiếng – một hình ảnh quen thuộc trong ký ức Trung thu của nhiều thế hệ – Ảnh: MXH DDVN

Tạo hình Chú Tễu trong không gian trưng bày, gợi nhớ những món đồ chơi dân gian gắn với lễ hội – Ảnh: MXH DDVN

Không chỉ nhìn ngắm, người xem còn được chạm vào câu chuyện thủ công

Bên cạnh hệ thống hiện vật, triển lãm còn giới thiệu bộ sản phẩm thủ công với những phiên bản đầu lân thu nhỏ được chế tác bằng kỹ thuật giấy bồi truyền thống. Cách tiếp cận này đưa một phần nghệ thuật dân gian đến gần hơn với đời sống hiện đại.

Một số hoạt động trải nghiệm cũng tạo thêm điểm kết nối giữa người xem và hiện vật. Thay vì chỉ đứng trước tủ trưng bày, khách tham quan có thể quan sát, tìm hiểu và trải nghiệm những thao tác gắn với tinh thần thủ công của mùa Trung thu.

Khách tham quan trải nghiệm hoạt động đóng mộc, tạo thêm sự tương tác với câu chuyện thủ công của triển lãm – Ảnh: MXH DDVN

Có lẽ điều đáng nhớ ở “Vũ Lân Khai Hội” không nằm ở số lượng đầu lân, lồng đèn hay khuôn bánh được trưng bày. Điều ở lại sau chuyến tham quan là cảm giác những hình ảnh quen thuộc của Trung thu bỗng có thêm một câu chuyện.

Đằng sau tiếng trống là người thợ. Đằng sau chiếc bánh là bàn tay làm nghề. Đằng sau chiếc đèn là một mùa tuổi thơ. Và phía sau tất cả là những giá trị được gìn giữ, truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Giữa nhịp sống hiện đại của TP.HCM, “Vũ Lân Khai Hội” vì thế giống như một khoảng dừng để mỗi người nhìn lại Trung thu không chỉ như một ngày lễ, mà còn như một phần ký ức văn hóa của gia đình và cộng đồng.