Ngày Quốc tế Khoan dung 16-11: Gieo lòng thấu hiểu, gặt hái hòa bình
Những vết thương từ sự chia rẽ
Ngày 16-11-1995, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) thông qua Tuyên bố về các nguyên tắc khoan dung (Declaration of Principles on Tolerance), nhấn mạnh sự tôn trọng, chấp nhận và trân trọng tính đa dạng trong văn hóa, cách thể hiện và lối sống của con người. Năm 1996, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức chọn ngày 16-11 hằng năm là Ngày Quốc tế Khoan dung, nhằm thúc đẩy sự thấu hiểu và chung sống hòa bình giữa các cộng đồng.
Lịch sử nhân loại từng ghi dấu nhiều bi kịch khi sự khác biệt trở thành lý do để con người kỳ thị và đối xử bất công với nhau. Chế độ Apartheid tại Nam Phi là một minh chứng tiêu biểu. Trong nhiều thập kỷ, người dân bị phân biệt đối xử và tước đoạt nhiều quyền cơ bản chỉ vì màu da. Chính sách phân biệt chủng tộc không chỉ tạo ra bất bình đẳng mà còn để lại những tổn thương sâu sắc cho xã hội qua nhiều thế hệ.
Ở nhiều nơi trên thế giới, xung đột sắc tộc và tôn giáo cũng khiến người dân phải đối mặt với mất mát, chia ly và cuộc sống bị đảo lộn. Đằng sau những biến động lịch sử không chỉ là các sự kiện chính trị, mà còn có những gia đình mất đi người thân, những đứa trẻ phải rời xa mái nhà và những con người luôn mong mỏi một cuộc sống bình yên.
Ngày nay, dù nhận thức về quyền con người đã có nhiều tiến bộ, định kiến vẫn hiện diện dưới nhiều hình thức: kỳ thị màu da, nguồn gốc, tôn giáo, vùng miền hay hoàn cảnh kinh tế. Trên mạng xã hội, những lời miệt thị và công kích đôi khi được xem như chuyện bình thường, nhưng vẫn có thể gây tổn thương cho người khác. Điều đó cho thấy sự chia rẽ không chỉ bắt nguồn từ những xung đột lớn, mà đôi khi còn xuất phát từ những lời nói và hành động tưởng chừng rất nhỏ trong đời sống hằng ngày.
Một cái nắm tay, một sự thấu hiểu có thể xóa nhòa khoảng cách. Tôn trọng khác biệt là cách chúng ta trao nhau sự tử tế (Nguồn: Dereyimana Prince Lee Labanson/ Pexels)
Học cách nhìn nhau bằng sự thấu hiểu
Khoan dung không có nghĩa là tất cả mọi người phải đồng tình hay chấp nhận mọi quan điểm. Đó là khả năng tôn trọng quyền được khác biệt của người khác, ngay cả khi chúng ta không có cùng suy nghĩ, niềm tin hoặc cách sống.
Một người có thể giữ vững chính kiến mà không cần hạ thấp người đối diện. Một cuộc tranh luận vẫn có thể diễn ra trên tinh thần xây dựng mà không trở thành sự công kích cá nhân. Thay vì vội vàng phán xét, việc lắng nghe và tìm hiểu hoàn cảnh phía sau mỗi câu chuyện giúp chúng ta nhìn nhận vấn đề đa chiều hơn, đồng thời hạn chế những hiểu lầm không đáng có.
Tuy nhiên, khoan dung không đồng nghĩa với cam chịu hay dung túng cho bạo lực, kỳ thị và những hành vi xâm phạm quyền con người. Tôn trọng sự khác biệt cần song hành với việc bảo vệ phẩm giá, sự công bằng và quyền được sống an toàn của mỗi cá nhân. Biết cảm thông không có nghĩa là bỏ qua điều sai trái; đó còn là dũng khí lên tiếng trước những hành vi làm tổn thương người khác.
Dù khác nhau về màu da, giọng nói hay xuất thân, mỗi người đều mong muốn được lắng nghe, tôn trọng và có cơ hội xây dựng một cuộc sống tốt đẹp. Khi nhìn nhận người khác từ những điểm chung ấy, chúng ta có thêm cơ hội vượt qua những khuôn mẫu và định kiến có sẵn.
Chung sống mà không cần giống nhau
Tại Việt Nam, tinh thần tôn trọng sự đa dạng thể hiện qua đời sống của cộng đồng 54 dân tộc cùng chung sống. Mỗi dân tộc mang theo những phong tục, tiếng nói, trang phục, lễ hội và giá trị văn hóa riêng, góp phần tạo nên bức tranh phong phú của văn hóa Việt Nam. Qua nhiều thế hệ, tinh thần đoàn kết, tương trợ và gắn bó đã trở thành một giá trị quan trọng trong hành trình xây dựng, phát triển đất nước.
Trong xã hội hiện đại, tinh thần ấy còn được thể hiện qua cách mỗi người đón nhận những điều khác mình: không đánh giá một người chỉ vì giọng nói hay quê quán, không xem nhẹ một phong tục vì chưa từng tiếp xúc, cũng không để định kiến về xuất thân ảnh hưởng đến cơ hội học tập và làm việc của người khác.
Ở phạm vi quốc tế, giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục và hợp tác giữa các quốc gia mở ra nhiều cơ hội để con người tìm hiểu những nền văn hóa khác nhau. Qua những lần tiếp xúc và chia sẻ, chúng ta có thể nhận ra rằng dù khác biệt về ngôn ngữ hay tập quán, con người vẫn có những mong muốn chung về một cuộc sống an toàn, hạnh phúc và được tôn trọng.
Đoàn kết không có nghĩa là tất cả phải trở nên giống nhau. Một cộng đồng gắn bó là nơi mỗi người được gìn giữ bản sắc riêng, đồng thời có thể cùng chia sẻ, hợp tác và đóng góp cho những mục tiêu chung.
Mỗi sắc màu văn hóa góp phần tạo nên vẻ đẹp của Việt Nam. Khi những khác biệt cùng được trân trọng, sự đa dạng trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng (Nguồn: Hieu Duong/ Pexels)
Gieo những hạt mầm khoan dung từ hôm nay
Với thế hệ trẻ, lòng khoan dung không phải điều gì xa vời hay chỉ thuộc về những diễn đàn quốc tế. Nó hiện diện trong cách chúng ta trò chuyện với bạn bè, ứng xử với đồng nghiệp, tiếp nhận những quan điểm trái chiều và sử dụng mạng xã hội.
Một lời bình luận chế giễu ngoại hình, một nhận xét mang định kiến về quê quán hay một nội dung kỳ thị được chia sẻ thiếu suy nghĩ đều có thể khiến người khác tổn thương. Vì vậy, mỗi người cần học cách kiểm chứng thông tin, nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ và chịu trách nhiệm với những gì mình phát ngôn, chia sẻ.
Người trẻ có thể bắt đầu từ những hành động gần gũi: tìm hiểu và trân trọng các nền văn hóa khác nhau, chủ động kết nối với những người có hoàn cảnh khác mình, lắng nghe trước khi đưa ra nhận xét và lên tiếng khi chứng kiến hành vi bắt nạt, phân biệt đối xử. Trong gia đình, trường học hay nơi làm việc, một thái độ cởi mở và cách ứng xử tử tế cũng góp phần tạo nên môi trường sống tích cực hơn.
Đặc biệt, khoan dung không có nghĩa là im lặng trước những điều sai trái. Biết bảo vệ người bị kỳ thị, phản đối hành vi xúc phạm và đối thoại một cách văn minh cũng chính là biểu hiện của sự tôn trọng con người.
Mỗi người có thể chưa đủ khả năng giải quyết những xung đột lớn trên thế giới, nhưng vẫn có thể lựa chọn không tiếp tay cho sự thù ghét. Đôi khi, một lời nói cảm thông, một lần chủ động lắng nghe hay một hành động đứng về phía người bị tổn thương cũng đủ tạo nên thay đổi trong một mối quan hệ, một tập thể.
Hòa bình bắt đầu từ cách chúng ta đối xử với nhau
Ngày Quốc tế Khoan dung 16-11 không chỉ nhắc nhớ về những bài học lịch sử mà còn gợi mở trách nhiệm của mỗi người trong hiện tại. Một thế giới hòa bình không nhất thiết là nơi mọi người cùng chung tiếng nói, niềm tin hay cách sống, mà là nơi những khác biệt được tôn trọng và không ai bị xem nhẹ chỉ vì mình không giống số đông.
Lòng khoan dung có thể không lập tức xóa bỏ mọi khoảng cách, nhưng giúp con người tìm thấy tiếng nói chung và lựa chọn cách ứng xử nhân văn hơn. Khi sự thấu hiểu, tôn trọng và sẻ chia được nuôi dưỡng từ những mối quan hệ gần gũi, các giá trị ấy sẽ có cơ hội lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng.
Bởi hòa bình không chỉ là điều chúng ta mong đợi ở thế giới, mà còn là điều mỗi người có thể góp phần tạo nên bằng chính cách mình đối xử với người khác.
Bình luận bài viết (0)
Bạn cần đăng nhập để bình luận.
Cảm ơn bạn đã đăng ký.
Chúng tôi rất vui khi có bạn đồng hành cùng hành trình lan tỏa những điều tích cực.
Khám phá ngay để bắt đầu trải nghiệm những tính năng tuyệt vời dành riêng cho bạn!
Âm nhạc
Phim
Họ đã nói
Triển lãm
Kết nối bạn đọc
Việt Nam
Thế giới
Chưa có bình luận.