Khi ký ức là một nhân chứng tồi

Người ở lại không còn gì như cũ nữa, bạn à. Đối với họ là những chuỗi ngày, những chuỗi ngày họ phải hỏi vì sao? Vì sao tôi không thấy? Vì sao tôi không biết? Vì sao tôi không cố gắng hơn? Họ sẽ nghi ngờ những câu nói, những nụ cười, một cuộc gọi nhỡ, một cái hẹn ngày sau. Để rồi, chẳng biết từ lúc nào, những câu hỏi ấy trở thành lời kết tội. Kết tội chính mình vì những điều đã làm, những điều đã không kịp làm, chỉ vì họ vẫn còn ở đây trong khi một người khác đã ra đi.

Mà để kết tội, người ta cần chứng cứ. Họ cứ trở đi trở lại với những câu hỏi mà có lẽ người ra đi đã vĩnh viễn mang theo. Họ sẽ thành những thám tử của quá khứ, và ký ức trở thành những nhân chứng.

Nhưng là một nhân chứng tồi.

Ký ức, một khi đã biết kết cục, sẽ trở nên phiến diện và bất dung với người ở lại. “Nếu hôm đó mẹ bỏ hết để về.” “Nếu hôm đó ba đứng ra bảo vệ con.” “Nếu như anh nói thêm với em vài câu nữa.” Nếu không có kết cục đó, thì đó lại là những chuyện rất đỗi bình thường. Nhưng ta có trách họ được không? Giữa cuộc sống bộn bề này, ai mà không có nỗi lòng? Những cái “nếu như” đó có thay đổi được gì không? Không ai biết. Chính vì không ai biết, nên nó cứ ở đó, hành hạ người ở lại lâu đến biết chừng nào.

Vậy thì, sao ta không cho họ một cơ hội được ở lại cùng mình? Cùng đau, cùng bị đè bẹp, cùng tìm cách đứng lên. Hoặc nếu chưa thể đứng lên, thì cùng ngồi lại ở đó thêm một lúc nữa.

Bởi khi một người ra đi, có những câu hỏi phải ở lại. Chúng ở lại với mẹ, với cha, với người yêu, với bạn bè, đôi khi rất lâu sau khi mọi người đã thôi nhắc đến sự ra đi ấy. Người ở lại có thể trở thành tù nhân của những câu hỏi không còn người trả lời. Trong đó có ân hận, có khi cả oán hận, rồi lại ân hận vì đã oán hận một người không còn ở đó nữa.

Hãy thương lấy họ, bạn à. Chẳng phải vì nỗi đau của họ lớn hơn nỗi đau của bạn, cũng không phải nỗi đau của bạn sẽ nhỏ đi khi biết rằng họ cũng đang đau. Có thể họ cũng mỏi mệt, cũng vụng về, cũng chẳng biết phải làm gì. Nhưng giữa những nỗi đau riêng của mình, họ vẫn đang ở lại cùng bạn. Có thể họ không cứu được bạn. Có thể chẳng ai biết phải cứu bạn thế nào. Nhưng trước khi mọi thứ trở thành một câu hỏi không còn người trả lời, hãy cho họ biết rằng câu hỏi ấy đang tồn tại.

Sự ra đi ấy không chỉ chiếm đoạt ký ức của người ở lại, nó còn hình thành những định kiến của họ về chính mình. Họ không chỉ mất một người. Mỗi ngày, mỗi giờ, đôi khi cả trong giấc mơ, họ còn phải giành lại cả khoảng đời người mà họ biết khi người ấy còn đấy khỏi những ngày người ấy đã ra đi. Người ta chỉ ra đi một lần, nhưng sự ra đi đó sẽ ở lại trong ký ức người ở lại, lặp đi lặp lại, qua những ngày dài tháng rộng.

Thương lấy họ, bạn à, thương lấy cả mình nữa. Tôi không biết nỗi đau của bạn lớn đến đâu, cũng không biết điều gì đã đưa bạn đến nơi này. Bạn không cần phải chứng minh điều đó cho tôi. Nếu có một điều tôi mong, thì là nỗi đau ấy đừng trở thành di sản duy nhất bạn để lại cho những người yêu thương mình. Có thể họ không biết phải làm gì. Có thể họ cũng chỉ biết ngồi xuống bên cạnh bạn.

Nhưng khi câu chuyện vẫn còn có hai người,

Là còn một điều gì đó chưa được quyết định.