Làm sao để giữ kỷ luật khi ‘văn phòng’ là bãi biển?

7 giờ sáng ở một quán cà phê sát biển tại Vũng Tàu, tiếng sóng vỗ xen lẫn âm thanh lạch cạch của bàn phím laptop. Một người trẻ vừa nhâm nhi ly cà phê, vừa trả lời email công việc. Xa xa, vài người khác đang mở máy tính trong không gian co-working hướng biển. Với nhiều người, đó là định nghĩa của “cuộc sống trong mơ”: vừa làm việc, vừa tận hưởng những chuyến đi. Nhưng phía sau bức ảnh lung linh đăng mạng xã hội với hashtag work-from-anywhere là một câu hỏi không dễ trả lời: làm sao để giữ được kỷ luật khi “văn phòng” không còn là bốn bức tường quen thuộc, mà là một bãi biển đầy nắng gió?

Khi công việc không còn bị “đóng khung”

Sau đại dịch, khái niệm work-from-anywhere (làm việc từ bất cứ đâu) dần trở thành xu hướng làm việc mới của nhiều người trẻ. Chỉ cần một chiếc laptop, kết nối internet ổn định và vài cuộc họp online, không ít người đã bắt đầu hành trình “xách máy tính lên và đi”: từ quán cà phê ở Đà Lạt, homestay vùng núi đến những thành phố biển.

Sau đại dịch, work-from-anywhere trở thành xu hướng của nhiều người trẻ, mang đến sự tự do làm việc ở bất cứ đâu nhưng cũng đòi hỏi kỷ luật và trách nhiệm với chính bản thân – Nguồn: AI khởi tạo

Sức hút của mô hình này là điều dễ hiểu. Không còn cảnh chen chúc giờ cao điểm, không bị bó buộc trong không gian văn phòng, người lao động có quyền tự thiết kế nhịp sống cho riêng mình. Có người chọn làm việc sáng sớm để chiều đi dạo biển. Có người đổi địa điểm liên tục như một cách làm mới cảm hứng sáng tạo. Nhưng tự do luôn đi cùng một “cái giá” vô hình: trách nhiệm với chính mình.

“Không ai quản mình” cũng là lúc khó quản mình nhất

Khi làm việc tại văn phòng, kỷ luật phần nào được tạo ra từ môi trường: giờ giấc cố định, đồng nghiệp xung quanh và những thời hạn công việc luôn hiện hữu. Nhưng khi chuyển sang work-from-anywhere, thứ duy nhất kiểm soát bạn đôi khi chỉ còn là… ý thức cá nhân.

“Làm ở biển nghe chill lắm, nhưng thật ra rất dễ mất tập trung”, Minh Anh (24 tuổi, freelancer thiết kế đồ họa) chia sẻ. Từng thử làm việc một tháng tại Phú Quốc, cô thừa nhận bản thân nhiều lần trì hoãn công việc chỉ vì lời rủ rê đi ngắm hoàng hôn hay tâm lý “mai làm cũng được”.

Cấu trúc sinh hoạt bị đảo lộn khi làm việc work-from-anywhere: thay vì ban ngày tập trung làm việc, nhiều người lại mải mê tận hưởng, đi chơi và đến tối mới “vùi đầu” trong đống deadline còn dang dở – Nguồn: AI khởi tạo

Đó là một nghịch lý khá phổ biến: càng có nhiều tự do, con người càng dễ đánh mất cấu trúc sinh hoạt. Khi không còn ranh giới rõ ràng giữa “đang làm việc” và “đang nghỉ ngơi”, nhiều người rơi vào hai trạng thái cực đoan: hoặc làm việc thiếu hiệu quả vì xao nhãng, hoặc làm quá sức vì không biết lúc nào nên dừng.

Một chiếc laptop đặt trước biển nghe có vẻ thơ mộng, nhưng thực tế đôi khi là màn hình bị chói nắng, Wi-Fi chập chờn và hàng loạt thông báo công việc chen ngang kỳ nghỉ.

Giữ kỷ luật bằng cách… tạo lại “văn phòng” cho chính mình

Điều thú vị là những người duy trì được lối sống work-from-anywhere lâu dài thường không sống quá ngẫu hứng như người ta tưởng. Họ có nguyên tắc riêng, thậm chí còn kỷ luật hơn cả khi đi làm truyền thống.

Những cách giúp bạn tái tạo lại văn phòng làm việc cho chính mình – Nguồn: AI khởi tạo 

Thứ nhất, đặt khung giờ làm việc cố định. Tự do không có nghĩa là làm việc tùy hứng. Nhiều người chọn quy tắc “deep work” tập trung cao độ vào vài khung giờ nhất định trong ngày, ví dụ từ 8 giờ sáng đến 12 giờ trưa. Sau thời gian đó, họ mới cho phép bản thân nghỉ ngơi hoặc khám phá nơi ở mới.

Thứ hai, tách biệt không gian nghỉ và làm việc. Nghe có vẻ đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng. Nếu chiếc giường vừa là nơi ngủ, vừa là nơi họp online, rất dễ khiến tinh thần rơi vào trạng thái trì trệ. Không ít người làm việc từ xa chọn bố trí và trang trí góc làm việc riêng, tách biệt với những nơi dễ gây xao nhãng như giường ngủ; hoặc lựa chọn co-working space, quán cà phê để tạo cảm giác như đang đến văn phòng.

Thứ ba, duy trì thói quen ưu tiên hiệu suất hơn cảm hứng. Không phải ngày nào biển cũng đẹp, tâm trạng cũng tốt hay ý tưởng cũng tuôn trào. Kỷ luật đôi khi đơn giản là hoàn thành những việc cần làm, ngay cả lúc không có động lực.

Như một câu nói quen thuộc của giới làm việc tự do: “Freedom without discipline becomes chaos”, tạm dịch là: tự do mà thiếu kỷ luật sẽ nhanh chóng trở thành hỗn loạn.

Tự do thật sự không phải muốn làm gì thì làm

Có một hình dung khá lãng mạn rằng work-from-anywhere đồng nghĩa với “vừa du lịch vừa kiếm tiền”. Nhưng trên thực tế, nó giống một bài kiểm tra khả năng tự quản lý hơn. Bởi khi không có sếp đứng cạnh nhắc nhở, không ai kiểm tra giờ vào làm hay theo sát tiến độ, người duy nhất quyết định chất lượng công việc chính là bạn.

Tự do thật sự không nằm ở việc có thể làm việc trên bãi biển hay trong quán cà phê đẹp đến mức nào. Nó nằm ở khả năng kiểm soát bản thân giữa hàng loạt cám dỗ của sự thoải mái. Có lẽ vì vậy mà với nhiều người trẻ, hành trình work-from-anywhere không chỉ dạy họ cách làm việc linh hoạt, mà còn buộc họ học một kỹ năng khó hơn: trưởng thành trong kỷ luật.

Và đôi khi, “văn phòng” đẹp nhất không phải nơi có view biển hay núi đồi, mà là nơi bạn vẫn có thể tập trung, hoàn thành công việc và giữ được nhịp sống của chính mình dù ở bất cứ đâu.