Người trẻ làm tình nguyện thế nào để không bị hiểu lầm là ‘làm màu’?

Ngày 26.03 hằng năm – Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường phát triển của tổ chức Đoàn, mà còn là thời điểm tinh thần xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Trong không khí của Tháng Thanh niên, hàng loạt hoạt động vì cộng đồng được triển khai rộng khắp, thu hút đông đảo người trẻ tham gia với mong muốn đóng góp sức mình cho xã hội.

Chương trình Chủ nhật xanh lần thứ 165 diễn ra sáng 22.03.2026 tại đường Phan Xích Long nhằm kêu gọi sinh viên UEF tham gia dọn vệ sinh, góp phần hưởng ứng chuỗi hoạt động Tháng Thanh niên – Nguồn: Fanpage Đoàn Thanh niên – Hội sinh viên UEF

Tuy nhiên, bên cạnh những giá trị tích cực, hoạt động tình nguyện của người trẻ đôi khi cũng vấp phải những góc nhìn chưa thật sự thiện cảm. Không ít ý kiến cho rằng một bộ phận đang tham gia theo phong trào, hoặc vô tình tạo cảm giác “làm cho có”, “làm để được ghi nhận”. Vậy, người trẻ cần làm tình nguyện như thế nào để giữ được giá trị thật sự của hai chữ “cống hiến”?

Góc nhìn từ người trong cuộc

Các sinh viên đang thực hiện dự án “Làng sách ước mơ”, kêu gọi sinh viên UEF và cộng đồng quyên góp sách để mang tri thức và niềm vui đến trẻ em tại Nhà lưu trú Sắc tộc Buôn Ma Thuột – Nguồn: Duyên Dáng Việt Nam

Chia sẻ về vấn đề này, bạn Nguyễn Minh Anh (sinh viên năm 3 Trường UEF, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện) cho biết: “Em nghĩ việc bị hiểu nhầm đôi khi cũng xuất phát từ cách mình thể hiện. Có những bạn tham gia rất nhiệt tình nhưng lại đăng bài theo kiểu quá nhấn mạnh vào bản thân nên dễ bị hiểu sai. Với em, đi tình nguyện là để giúp được ai đó, còn việc ghi nhận hay không thì không phải điều quan trọng nhất.” Minh Anh cũng cho rằng, điều giúp bạn duy trì động lực không phải là sự công nhận, mà là cảm giác “mình đang làm được điều có ích”. “Có những chương trình rất nhỏ thôi, như dạy học cho mấy em thiếu nhi hay hỗ trợ sự kiện của trường, nhưng khi thấy mọi thứ diễn ra ổn, mọi người vui thì mình cũng thấy xứng đáng với công sức bỏ ra ạ.”

Khi tình nguyện bị “hiểu sai” và biến tướng

Không chỉ dừng lại ở việc bị hiểu nhầm là “làm màu”, một thực tế đáng chú ý hơn là hoạt động tình nguyện ở một số nơi đang có dấu hiệu bị biến tướng. Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều lời mời gọi tham gia “tình nguyện online có cấp giấy chứng nhận nhanh”, thậm chí chỉ cần đăng ký hoặc đóng góp tượng trưng là có thể nhận xác nhận. Từ đó, không ít người đặt câu hỏi về tính xác thực của những hoạt động được gắn mác “vì cộng đồng”.

Hoạt động tình nguyện bị biến tướng khi xuất hiện tình trạng “mua” giấy xác nhận online, làm dấy lên nghi vấn về tính minh bạch và giá trị thực chất của những đóng góp vì cộng đồng – Nguồn: Ai khởi tạo

Đáng nói, thực tế đã ghi nhận những vụ việc liên quan đến việc làm giả giấy xác nhận công tác xã hội cho sinh viên. Các đối tượng lợi dụng nhu cầu hoàn thiện hồ sơ để tổ chức làm và bán giấy xác nhận khống, với số lượng lớn và có tính hệ thống.

Khi hoạt động tình nguyện bị biến thành “điều kiện cần” để hoàn thành tiêu chí, một bộ phận người trẻ có thể chọn cách đi đường tắt thay vì tham gia thực chất. Tuy nhiên, hệ lụy không chỉ nằm ở tính trung thực. Việc “mua” trải nghiệm tình nguyện vô hình trung làm mất đi ý nghĩa cốt lõi của hoạt động này, đồng thời ảnh hưởng đến những người đang cống hiến thật sự.

Sự tử tế cần được thể hiện đúng cách

Trong thời đại mạng xã hội, việc chia sẻ hình ảnh hoạt động tình nguyện là điều không sai. Thậm chí, nếu làm đúng, đây còn là cách lan tỏa năng lượng tích cực và truyền cảm hứng cho cộng đồng. Tuy nhiên, ranh giới giữa “lan tỏa” và “khoe mẽ” đôi khi rất mong manh. Việc đăng tải quá nhiều hình ảnh mang tính phô trương, hoặc những nội dung nhấn mạnh quá mức vào cá nhân, có thể khiến thông điệp ban đầu bị lệch hướng. Người trẻ cần cân nhắc: nội dung mình chia sẻ có đang hướng đến giá trị chung hay chỉ đang làm nổi bật bản thân?

Trong bối cảnh một số biểu hiện lệch chuẩn xuất hiện, người trẻ càng cần tỉnh táo để giữ vững động cơ ban đầu. Bởi khi xuất phát từ sự tử tế và trách nhiệm, mọi hành động dù nhỏ cũng đều đáng trân trọng, và đó cũng là cách thiết thực nhất để tinh thần tình nguyện của tuổi trẻ ngày 26.03 giữ được ý nghĩa trọn vẹn.