Người trẻ và câu chuyện lập gia đình

Khi người trẻ e ngại kết hôn, lập gia đình

Theo khảo sát trực tuyến của Viện Khoa học Vùng Nam Bộ về dân số, nhân lực của Việt Nam và các tỉnh, thành phố Nam Bộ năm 2024 – 2025, với sự tham gia 257.000 người từ 18 đến 60 tuổi tại 63 tỉnh, thành vào tháng 8.2024, cho biết: có 63,7% người muốn lập gia đình và sinh con trong tương lai, nhưng lại có đến 22,2% số người độc thân trả lời không có ý định lập gia đình và không muốn sinh con.

Theo Niên giám thống kê của Tổng cục Thống kê, người trẻ ngày càng không mặn mà với hôn nhân. Cụ thể: năm 1989, độ tuổi kết hôn trung bình của nam giới từ 24,4 tuổi và nữ 23,2 tuổi đã tăng lên 29 tuổi đối với nam và 24,1 tuổi đối với nữ vào năm 2022. Tỷ lệ kết hôn cũng giảm, năm 1989 tỷ lệ người trong độ tuổi 20 – 24 đã kết hôn là 37,6% (nam), 57,5% (nữ) thì đến năm 2019 chỉ còn 19,6% và 44,3%.

Từ đây có thể thấy rằng, tình trạng trì hoãn kết hôn hoặc không muốn kết hôn đang có chiều hướng tăng cao, đặc biệt là trong giới trẻ. Đó trở thành hồi chuông báo động, là nỗi lo ngại của toàn xã hội.

Tại sao người trẻ ngại kết hôn, lập gia đình?

Áp lực tài chính, sự nghiệp khiến nhiều bạn trẻ trì hoãn việc kết hôn, sinh con (Nguồn: Internet)

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, người trẻ đang phải đối mặt với nhiều áp lực bủa vây. Chi phí sinh hoạt leo thang, giá nhà ở đắt đỏ, chi phí nuôi con lớn, các chi phí về y tế, giáo dục, công nghệ… cũng ngày một tăng cao trong khi thị trường việc làm lại cạnh tranh, đồng lương thì thấp làm nhiều người rơi vào tình trạng căng thẳng, mệt mỏi. Áp lực tài chính khiến các bạn trẻ dành phần lớn thời gian cho công việc, chạy theo thành tích, mong muốn gặt hái được thành công sớm, từ đó dẫn đến không có thời gian và tâm trí để tìm hiểu đối tượng kết hôn. Cũng không ít các bạn trẻ cho rằng, tình yêu và hôn nhân sẽ làm hạn chế sự tự do và làm chậm tiến trình phát triển bản thân nên trì hoãn kết hôn để ổn định sự nghiệp trước.

“Độc thân vui vẻ” trở thành xu hướng sống của nhiều bạn trẻ ngày nay (Nguồn: Internet)

Nếu trước đây, việc “thành gia lập thất” là chuyện hệ trọng của đời người, thì ngày nay tư duy của các bạn trẻ đã thay đổi rất nhiều. Họ không còn coi tình yêu và hôn nhân là đích đến bắt buộc của cuộc đời. Thay vào đó, họ ưu tiên sự ổn định cá nhân, sự tự do, cảm xúc và tâm lý thoải mái mà cuộc sống độc thân đem lại. Họ dành nhiều thời gian để học hành, đi làm thêm, đi du lịch, vui chơi với bạn bè, theo đuổi sở thích cá nhân, nuông chiều bản thân mình. Với nhiều người, việc lựa chọn không xây dựng gia đình là cách để giữ cân bằng trong cuộc sống, tránh những tổn thương, thất bại, không phải gánh trách nhiệm nặng nề, ràng buộc pháp lý mà cuộc sống hôn nhân có thể mang lại.

Bên cạnh đó, tỷ lệ ly hôn ngày càng tăng cao cũng khiến nhiều bạn trẻ e dè, lo ngại. Nhiều người bị ảnh hưởng từ những câu chuyện về bạo lực gia đình, sự tranh cãi, đổ vỡ trong mối quan hệ vợ chồng, sự rạn nứt, phản bội, tổn thương tình cảm trong quá khứ dẫn đến mất niềm tin vào tình yêu. Họ lựa chọn xu hướng sống thử, sống độc thân, hướng đến những mối quan hệ không ràng buộc, thoải mái để ít tổn thương.

Khi hạnh phúc gắn liền với sự tự do cá nhân, sức khỏe tinh thần, chất lượng cuộc sống thì việc định nghĩa lại “Đâu là hạnh phúc đích thực?” được các bạn trẻ đặt lên hàng đầu. Việc tìm kiếm một người phù hợp, lý tưởng, sẵn sàng gắn bó đi đến hôn nhân không phải là điều dễ dàng. Điều đó cũng khiến nhiều bạn trẻ cảm thấy dè chừng hơn khi làm quen, kết bạn hay sẵn sàng mở lòng với một ai đó.

Những hệ lụy khó lường của việc trì hoãn kết hôn, ngại sinh con.

“Ế là một xu thế”, “Độc thân không phải là ế mà là đang chờ người tử tế để yêu”, “xu hướng 4 không: không yêu, không kết hôn, không sinh con, không muốn xây dựng gia đình” đang trở thành những tuyên ngôn phổ biến trong giới trẻ ngày nay. Đây không hẳn là trốn tránh trách nhiệm, chống lại hôn nhân, gia đình mà còn phản ánh tâm lý thận trọng của người trẻ trước bước ngoặt quan trọng của cuộc đời. Khi có quá nhiều nỗi lo và áp lực vô hình đè nặng, người trẻ dễ rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng và chưa sẵn sàng bước vào tình yêu hay hôn nhân.

Tuy nhiên, việc người trẻ trì hoãn việc kết hôn thậm chí nói “không” với hôn nhân sẽ gây ra nhiều hệ lụy nặng nề cho xã hội. Điều đó dẫn đến việc giảm mức sinh, già hóa dân số, tình trạng gia tăng nhanh chóng người cao tuổi, còn lực lượng lao động trẻ ngày càng thu hẹp kéo theo áp lực lớn đối với hệ thống y tế, giáo dục, an sinh xã hội và phát triển kinh tế trong tương lai.

Bên cạnh đó, việc trì hoãn kết hôn, chậm sinh con sẽ gây ra tình trạng vô sinh, hiếm muộn tăng cao. Phụ nữ lớn tuổi sinh con sẽ gặp các vấn đề về sức khỏe sinh sản, những khó khăn trong việc thụ thai, làm tăng nguy cơ bất thường của thai nhi dẫn đến những tình huống không mong muốn có thể xảy ra.

Người trẻ cần định hướng lại tương lai của mình để có những quyết định đúng đắn trong tình yêu và hôn nhân (Nguồn: Internet)

Vì vậy, các bạn trẻ ngày nay, bên cạnh việc học tập, làm việc, phát triển sự nghiệp cũng cần định hướng lại kế hoạch tương lai của chính mình. Cần thay đổi tư duy, nhận thức được rằng việc kết hôn và sinh con vẫn là một giá trị gia đình quan trọng trong xã hội Việt Nam. Từ đó có những mục tiêu rõ ràng, cụ thể, chủ động lên kế hoạch cho hôn nhân để hướng tới giá trị tốt đẹp, bền vững hơn.

Bên cạnh đó, cơ quan chính quyền nhà nước cũng cần có những chính sách phù hợp để khuyến khích kết hôn và sinh con, tạo điều kiện về kinh tế để mọi người cảm thấy yên tâm, giảm nhẹ áp lực. Người trẻ sẽ sẵn sàng kết hôn và sinh con khi họ thực sự cảm thấy đủ vững vàng để đối mặt với hôn nhân.