Ăn gì, uống gì để ‘vượt nóng’ Sài Gòn?

Gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Thời tiết nắng nóng là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Các chuyên gia an toàn thực phẩm cho biết, trong điều kiện nhiệt độ cao, vi khuẩn có thể tăng gấp đôi chỉ sau khoảng 20 phút. Điều này lý giải vì sao các loại thực phẩm quen thuộc như thịt, cá, trứng, sữa hay cơm, bún, phở… đều có nguy cơ nhiễm khuẩn nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu.

Đặc biệt, những thực phẩm giàu đạm như thịt động vật và hải sản rất dễ bị phân hủy. Khi không được bảo quản đúng cách, chúng nhanh chóng trở thành ổ chứa vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, nôn ói, đau bụng. Ngay cả các món tưởng chừng an toàn như cơm nguội hay nước ép trái cây cũng có thể gây ngộ độc nếu để quá lâu hoặc chế biến từ nguồn nguyên liệu không đảm bảo.

Không chỉ vậy, tình trạng lây nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín trong quá trình chế biến cũng là nguyên nhân phổ biến. Việc sử dụng chung dao, thớt hoặc bảo quản lẫn lộn trong tủ lạnh có thể khiến vi khuẩn từ thực phẩm sống xâm nhập vào thức ăn đã nấu chín, làm tăng nguy cơ bệnh tật.

Lựa chọn thực phẩm như thế nào?

Trong mùa nắng nóng, nguyên tắc dinh dưỡng quan trọng nhất là đảm bảo cân bằng, dễ tiêu hóa và hỗ trợ giải nhiệt cho cơ thể. Các chuyên gia khuyến nghị nên tăng cường rau xanh và trái cây tươi như cam, chanh, dưa hấu, táo, rau dền, mồng tơi… Đây là những thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và nước, giúp bù lại lượng dịch mất qua mồ hôi.

Bên cạnh đó, các món ăn dạng canh, luộc, hấp nên được ưu tiên thay cho các món chiên xào nhiều dầu mỡ. Một bát canh chua, canh cua mồng tơi hay canh bầu nấu tôm không chỉ dễ ăn, mà còn giúp bổ sung nước và điện giải tự nhiên cho cơ thể. Các món gỏi, salad, nộm cũng là lựa chọn phù hợp, vừa thanh mát vừa kích thích vị giác trong những ngày oi bức.

Ngược lại, người dân nên hạn chế các loại thực phẩm có tính “nóng” như xoài chín, mít, sầu riêng, vải, nhãn; đồng thời giảm tiêu thụ đồ ăn nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng. Những món này không chỉ gây cảm giác ngấy mà còn làm tăng thân nhiệt, khiến cơ thể thêm mệt mỏi.

Chế biến và bảo quản

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, cách chế biến và bảo quản đóng vai trò quyết định trong việc phòng ngừa ngộ độc. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, người tiêu dùng cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn thực phẩm, trong đó quan trọng nhất là ăn chín, uống sôi và giữ vệ sinh trong suốt quá trình chế biến.

Thực phẩm nên được nấu chín kỹ, đảm bảo nhiệt độ bên trong đạt trên 70°C để tiêu diệt vi khuẩn. Sau khi nấu, thức ăn cần được sử dụng ngay, tránh để quá lâu ở nhiệt độ phòng. Nếu cần bảo quản, nên đựng trong hộp kín và giữ ở nhiệt độ thích hợp trong tủ lạnh; khi dùng lại phải đun sôi kỹ.

Một nguyên tắc quan trọng khác là tránh rã đông rồi cấp đông lại thực phẩm, bởi điều này làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Đồng thời, cần tách riêng thực phẩm sống và chín, sử dụng dụng cụ chế biến riêng biệt để hạn chế lây nhiễm chéo.

Bù nước và điện giải

Trong điều kiện nắng nóng, cơ thể có thể mất từ 1,5 đến 2,5 lít nước mỗi ngày qua mồ hôi. Vì vậy, việc bổ sung đủ nước là yêu cầu bắt buộc để duy trì hoạt động sống và tránh tình trạng kiệt sức do nhiệt.

Các chuyên gia khuyến nghị nên uống nước đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát mới uống. Nước lọc, nước đun sôi để nguội, nước khoáng hoặc nước ép trái cây tươi là những lựa chọn tối ưu. Ngoài ra, các loại nước truyền thống như nước rau má, nước diếp cá hay trà xanh cũng có tác dụng giải nhiệt, thanh lọc cơ thể.

Tuy nhiên, cần hạn chế sử dụng nước ngọt có gas và đồ uống nhiều đường. Dù mang lại cảm giác “đã khát” tức thời, những loại nước này lại không cung cấp đủ điện giải cần thiết, thậm chí còn làm giảm nhu cầu uống nước tự nhiên của cơ thể.

Nắng nóng không chỉ là câu chuyện thời tiết mà còn là phép thử đối với thói quen sinh hoạt và ý thức an toàn thực phẩm của mỗi người. Một chế độ ăn uống hợp lý, từ khâu lựa chọn, chế biến đến bảo quản, không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn phòng tránh hiệu quả các bệnh lý đường tiêu hóa vốn gia tăng mạnh trong mùa hè.